Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Հայաստան Հայաստան

Անհետ կորածներ. Հայաստան տակաւին ունի շուրջ հազար դէպք, Ալէն Սիմոնեան Դեկտեմբերին պիտի այցելէ Ատրպէյճան

Հրատարակուած՝
Վայր
Երեւան, Հայաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Նիկոլ Փաշինեան, մուգ տարազով եւ բաց գոյնով փողկապով, կը խօսի Հայաստանի զինանշանով թափանցիկ ամպիոնի մը ետեւէն. ետեւը պաստառ մը կը ցուցադրէ խորհրդաժողովին անունը՝ «Անհետ կորած անձերու ճակատագիրը», եւ բացման արարողութեան մակագրութիւնը (անգլերէն)։
Նիկոլ Փաշինեան անհետ կորածներու մասին միջազգային խորհրդաժողովի բացման, Երեւան, 19 Նոյեմբեր 2026։ Լուսանկար՝ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետի աշխատակազմ / CC BY-ND 3.0

Ամփոփում

Հայաստանի մէջ շուրջ 1000 հոգի տակաւին անհետ կորած կը համարուի, որոնցմէ 777-ը՝ 1990-ականներու սկիզբէն ի վեր։ Նիկոլ Փաշինեան այս թիւը տուաւ Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին, Երեւանի մէջ, բանալով «Անհետ կորած անձերու ճակատագիրը. մարդասիրական երկխօսութիւն եւ համագործակցութիւն» խորագրով միջազգային խորհրդաժողովը։ Միւս դէպքերը կապուած են 2020-ի պատերազմին եւ անոր յաջորդած բախումներուն։ Վարչապետին համար լուծումը նախ եւ առաջ Ատրպէյճանի հետ համագործակցութեան մէջ է։ «Մեր հարցումներուն պատասխանները Ատրպէյճանի մէջ են, եւ հակառակը», ըսաւ ան։ Նոյն օրը Ապահովութեան խորհուրդի քարտուղար Ալէն Սիմոնեան յայտարարեց, որ Դեկտեմբերին պիտի այցելէ Ատրպէյճան, բայց ոչ Պաքու։ Ատիկա պիտի ըլլայ փոխադարձ այց՝ նախագահ Իլհամ Ալիեւի օգնական Հիքմեթ Հաճիեւի Յունիսեան այցէն ետք։ Խորհրդաժողովը կը շարունակուի Ուրբաթ՝ 20 Նոյեմբերին։

Խորհրդաժողովին կը մասնակցին կառավարութեան անդամներ, միջազգային եւ տարածաշրջանային փորձագէտներ, մարդու իրաւունքներու պաշտպաններ եւ անհետ կորածներու ընտանիքներ։ Բացման արարողութեան պաստառին վրայ կար Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտէի (ԿԽՄԿ) խորհրդանիշը։

Նիկոլ Փաշինեան խօսեցաւ «մեր ժամանակի ամենացաւոտ հարցերէն» մէկուն մասին։ Իր խօսքով՝ բանալի բառը «անյայտ»ն է։ Ընտանիքները ճշգրիտ պատասխաններ կ՚ուզեն։ Յաճախ անոնք պարզապէս տակաւին գոյութիւն չունին։

Անվստահութիւն երկու կողմերուն

Վարչապետը ընդունեց, որ վստահութեան խնդիր կայ։ Անհետ կորածներու կարգ մը հարազատներ կը կասկածին, որ կառավարութիւնը տեղեկութիւններ կը պահէ։ Ան ըսաւ, որ անձամբ հանդիպած է տասնեակ ընտանիքներու եւ ոչինչ գաղտնի կը պահէ։

Նոյն անվստահութիւնը կայ Երեւանի եւ Պաքուի միջեւ։ Իւրաքանչիւր կողմ կը կարծէ, որ միւսը տեղեկութիւններ ունի եւ չի բաժներ։ Փաշինեանի խօսքով՝ Տուպլինի մէջ կայացած քննարկումները կ՚ընդգրկէին նաեւ անհետ կորածներու հարցով աւելի «հաստատութենական» համագործակցութիւն։ Ան խոստացաւ օգնել ընտանիքներուն՝ ուղղակիօրէն աշխատելու ԿԽՄԿ-ի նման կազմակերպութիւններու հետ։

Օրէնք մը՝ Մայիսէն ի վեր, զօրացած դատաբժշկական կարողութիւններ

Արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեան խօսեցաւ «անհետ կորած կամ բռնի անհետացման ենթարկուած» անձերու մասին՝ 1990-ականներու, 2020-ի եւ յաջորդող գործողութիւններու ընթացքին։ Ռազմական գործողութիւններու հետեւանքով անհետ կորած անձերու մասին օրէնքը ուժի մէջ է Մայիսէն ի վեր։ Միջգերատեսչական յանձնաժողով մը կը զբաղի ռազմագերիներու, պատանդներու եւ անհետ կորածներու հարցերով։

Ալէն Սիմոնեան ընդգծեց դատաբժշկական եւ ծագումնաբանական (genetic) փորձաքննութեան յառաջընթացը։ Իր կարծիքով՝ Ատրպէյճանի հետ խաղաղութիւնը նոր հնարաւորութիւններ կը բանայ այս մարդասիրական հարցերուն մէջ։ «Խաղաղութիւնը պէտք է շօշափելի ըլլայ նաեւ այն ընտանիքներուն համար, որոնք տակաւին լուր կը սպասեն», ըսաւ ան։

Այց մը Ատրպէյճան եւ փոխուելիք Ապահովութեան խորհուրդ մը

Լրագրողներուն հետ զրուցելով՝ Ալէն Սիմոնեան յստակացուց, որ Ատրպէյճան իր այցը տեղի պիտի ունենայ յառաջիկայ ամիս, Պաքուէն դուրս։ Պիտի քննարկուին համագործակցութիւն եւ արհեստագիտական հարցեր։ Հիքմեթ Հաճիեւ 14 Յունիսին Դիլիջանի մէջ ընդունուած էր Արմէն Գրիգորեանի կողմէ, որ այն ատեն Ապահովութեան խորհուրդի քարտուղարն էր։ Նոյեմբերի վերջաւորութեան Հայաստան կը սպասուին նաեւ ատրպէյճանական հասարակական կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչներ՝ «Խաղաղութեան կամուրջ» նախաձեռնութեան ծիրին մէջ։

Իր հաստատութեան ապագան սակայն անորոշ է։ Նոր Սահմանադրութեան նախագիծը այլեւս չի նախատեսեր Ապահովութեան խորհուրդը որպէս սահմանադրական մարմին։ Ապահովութեան կառոյց մը պիտի մնայ, թերեւս ազգային ապահովութեան խորհրդականի մը ձեւով։ Սիմոնեան չի բացառեր այլ պաշտօն մը ստանձնել. «որոշողը վարչապետն է»։

Վերլուծում

Անհետ կորածներու հարցը խաղաղութեան գործընթացին ամենազգայուն հարցերէն մէկն է։ Ան կը վերաբերի հազարաւոր ընտանիքներու եւ կը սնուցանէ իշխանութիւններուն հանդէպ անվստահութիւնը, զոր Փաշինեան ինք ընդունեց։ Հարցը միջազգային խորհրդաժողովի մը բերելով՝ Երեւան կը փնտռէ մեթոտներ եւ արտաքին աջակցութիւն, մանաւանդ ԿԽՄԿ-ի։ Կառավարութիւնը Պաքուի հետ համագործակցութիւնը կը ներկայացնէ որպէս միակ արդիւնաւէտ ճամբան։ Բայց տեղեկութիւններու փոխանակումը տակաւին պէտք է կառուցել, եւ իւրաքանչիւր կողմ միւսը կը կասկածի տուեալներ պահելու մէջ։ Սիմոնեանի Դեկտեմբերեան այցը այս երկխօսութեան շօշափելի փորձաքարը պիտի ըլլայ։

Կարելի հետեւանքներ

Խորհրդաժողովը կը շարունակուի 20 Նոյեմբերին։ Ալէն Սիմոնեանի Ատրպէյճան այցելութեան ճշգրիտ թուականն ու վայրը չեն հրապարակուած։ Սահմանադրութեան նախագիծը պէտք է հրապարակուի յառաջիկայ օրերուն։

Նիկոլ Փաշինեան, մուգ բաճկոնով, կը պատասխանէ լրագրողներուն՝ խօսափողներով ծածկուած ճերմակ ամպիոնի մը ետեւէն, Հայաստանի զինանշանով կապոյտ ֆոնի մը առջեւ։

Հայաստան Հայաստան

Նոր Սահմանադրութիւն. Անվտանգութեան խորհուրդը կը վերանայ, ընդդիմութիւնը վերապահուած աթոռներ պիտի ունենայ

Հայաստանի նոր Սահմանադրութիւնը պիտի լուծարէ Անվտանգութեան խորհուրդը եւ ընդդիմութեան աթոռներ պիտի վերապահէ քանի մը հիմնական հաստատութիւններու մէջ։ Նիկոլ Փաշինեան այս երկու…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Ալեն Սիմոնեանի մօտիկ նկար մը՝ ետ սանտրուած սեւ մազերով, մուգ տարազով եւ ճերմակ շապիկով, նայուածքը դէպի աջ. նկարին վարի մասին՝ Արմենփրեսի ջրանիշը։

Հայաստան Ռուսիա

ՀԱՊԿ. Ալեն Սիմոնեան ոտանաւորով պատասխանեց, Մարիա Զախարովա աւելցուց ծաղրական տող մը

Հայաստան ՀԱՊԿ-ին պատասխանեց ոտանաւորով։ Հինգշաբթի, 12 Նոյեմբերին, Մոսկուայի գլխաւորած ռազմական դաշինքին մէջ իր քուէի իրաւունքին կասեցումէն մէկ օր ետք, Հայաստանի Անվտանգութեան…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Ալէն Սիմոնեան խօսափողով կը խօսի համաշխարհային հայկական գագաթնաժողովի վահանակի մը վրայ Երեւանի մէջ։

Աշխարհ Հարաւային Կովկաս

Սիմոնեան. Հայաստան TRIPP-ը պիտի չգործածէ Իրանի դէմ

Անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Ալէն Սիմոնեան 7 Նոյեմբեր 2026-ին Երեւանի մէջ՝ համաշխարհային հայկական 3-րդ գագաթնաժողովին, յայտարարած է որ Հայաստան «ոչ մէկ պարագայի» պիտի…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն