Ալեն Սիմոնեան. Ատրպէյճանի հետ խաղաղութիւնը պիտի ստորագրուի նոր Սահմանադրութենէն «քանի մը օր» ետք
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Ատրպէյճանի հետ խաղաղութեան պայմանագիրը կրնայ ստորագրուիլ Հայաստանի նոր Սահմանադրութեան ընդունումէն ընդամէնը քանի մը օր ետք։ Այս մասին Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերի երեկոյեան, Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսութեան եթերին յայտարարեց Անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնեան։ «Մասնակցած եմ Ատրպէյճանի հետ բանակցութիւններուն, եւ իմ ընկալումով՝ սահմանադրական փոփոխութիւններէն ետք խաղաղութեան պայմանագրի ստորագրումը օրերու հարց պիտի ըլլայ», ըսաւ ան։ Պաքու բարեփոխումը նախապայման կը դարձնէ. ան կ՚ուզէ, որ Սահմանադրութիւնը այլեւս չակնարկէ 1990-ի Անկախութեան հռչակագրին, ուր տարածքային պահանջներ կը տեսնէ։ Նոյն երեկոյեան Սիմոնեան ճշդեց, որ նախագիծը Եւրոպական Միութեան անդամակցութեան մասին ոչ մէկ կէտ կը պարունակէ։ Աւելի կանուխ ան զգուշացուցած էր ընդդիմութիւնը. եթէ ան արգելափակէ հանրաքուէն, իշխանութիւնը պատրաստ է արտահերթ ընտրութիւններու։
Ալեն Սիմոնեան կը խօսէր «Հարցարոյց» յայտագրին մէջ՝ Հանրային հեռուստատեսութեան քաղաքական հարցազրոյցին։ Խորհրդարանի նախկին նախագահը կը մասնակցի Պաքուի հետ բանակցութիւններուն։
Անոր խօսքը գիշերը արտատպեցին հայկական, ռուսական եւ ատրպէյճանական լրատուամիջոցները։ Ան որոշակի հորիզոն մը կու տայ ամիսներէ ի վեր կասեցուած հարցի մը. պայմանագրի տեքստը պատրաստ է, բայց ստորագրումը կախում ունի սահմանադրական բարեփոխումէն։
Սահմանադրութեան հանգոյցը
Ատրպէյճան կը պահանջէ, որ Հայաստանի հիմնական օրէնքը այլեւս չակնարկէ Անկախութեան հռչակագրին։ 1990-ի այդ տեքստը կը յիշէ Լեռնային Ղարաբաղի եւ Հայաստանի միացումը։ Նիկոլ Փաշինեանի կառավարութիւնը արդէն յայտարարած է, որ նոր նախագծի նախաբանը զայն պիտի չյիշէ։ Ան բարեփոխումը կը ներկայացնէ իբրեւ ներքին գործ, որ օգտակար է ո՛չ միայն խաղաղութեան համար։
Ընդդիմութիւնը զայն կը կոչէ «Ալիեւի Սահմանադրութիւն»։ Մինչդեռ հանրաքուէ նշանակելու համար խորհրդարանին մէջ պէտք է 70 ձայն։ Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը, որ 7 Յունիսի ընտրութիւններուն ստացաւ 49,81 տոկոս, այդ մեծամասնութիւնը չունի. ընդդիմութեան վեց ձայն կը պակսի։ Նախագիծը պիտի հրապարակուի մինչեւ Նոյեմբերի վերջ։
«Նոր ընտրութիւններ» եւ ոչ մէկ եւրոպական կէտ
Առաւօտուն, լրագրողներուն հետ զրոյցին, Ալեն Սիմոնեան ուղղակի եղաւ։ Եթէ ընդդիմութիւնը մերժէ հանրաքուէին զօրակցիլ, «նոր ընտրութիւններ պիտի կատարենք»։ Եթէ ժողովուրդը մեզի չքուէարկէ, «պիտի հեռանանք», աւելցուց ան։
Երեկոյեան ան պատասխանեց իր նախորդին՝ Արմէն Գրիգորեանին։ Յօդուածի մը մէջ վերջինս ԵՄ անդամակցութիւնը անիրական եւ վտանգաւոր որակած էր, քանի որ անիկա պիտի աւելցնէր Ռուսաստանէն կախուածութիւնը։ Սիմոնեանի խօսքով՝ Սահմանադրութեան նախագիծը ԵՄ անդամակցութեան մասին ոչ մէկ կէտ ունի, եւ բարեփոխումին նպատակը այդ չէ։
Իր ապագային մասին հարցումին ան պատասխանեց. «Ոչ մէկ պաշտօն կը բացառեմ՝ վարչապետէն մինչեւ թաղապետ։ Միայն կաթողիկոսը բացառեցէք»։ Դեկտեմբերին ան պիտի այցելէ Ատրպէյճան։
Վերլուծում
Բանաձեւը ուժեղ է, բայց կը մնայ անձնական գնահատական. ո՛չ Պաքու, ո՛չ ալ Երեւան թուական ճշդած են։ Ան մանաւանդ ճնշում կը բանեցնէ ընդդիմութեան վրայ՝ Սահմանադրութիւնը ներկայացնելով իբրեւ խաղաղութենէն առաջ վերջին կղպանքը։ Սակայն ճամբան երկար է։ Նախ պէտք է հրապարակել նախագիծը, ապա խորհրդարանին մէջ հաւաքել 70 ձայն, կազմակերպել հանրաքուէ եւ ստանալ ընտրողներուն «այո»-ն։ Իւրաքանչիւր փուլի կառավարութիւնը կրնայ ձախողիլ։ Զուգահեռաբար Սիմոնեան կը մեղմէ ուրիշ վէճ մը՝ տեքստէն բացառելով ամէն եւրոպական կէտ, որպէսզի Մոսկուայի հետ նոր ճակատ չբացուի։
Կարելի հետեւանքներ
Նոր Սահմանադրութեան նախագիծը պիտի հրապարակուի յառաջիկայ օրերուն, Նիկոլ Փաշինեանի ժողովուրդին ուղղած ուղերձէն ետք։ Ապա պիտի հետեւի հանրաքուէին մասին խորհրդարանական քուէարկութիւնը։ Ալեն Սիմոնեան Դեկտեմբերին պիտի այցելէ Ատրպէյճան։


