Հայկական Ծնունդ. ինչո՛ւ 6 Յունուար

Մէկ տօն՝ 6 Յունուարին

6 Յունուարին Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցին կը տօնէ Սուրբ Ծնունդն ու Աստուածայայտնութիւնը, այսինքն՝ Յիսուսի ծնունդը եւ Յորդանանի մէջ անոր մկրտութիւնը։ Այսպէս կը տօնէին Արեւելքի առաջին քրիստոնեաները։

Հռոմը արդէն Դ. դարուն Քրիստոսի ծնունդը կը տօնէր 25 Դեկտեմբերին, իսկ յունախօս եկեղեցիները նոյն դարու վերջաւորութեան ընդունեցին այդ թուականը։ Հայ Եկեղեցին պահեց 6 Յունուարի հին ու միասնական տօնը։

Ինչո՛ւ ոմանք կը տօնեն 19 Յունուարին

Հայ Եկեղեցին 1923-ին ընդունեց Գրիգորեան տոմարը. ուստի Հայաստանի եւ Ֆրանսայի մէջ Ծնունդը կը զուգադիպի քաղաքացիական տոմարի 6 Յունուարին։

Երուսաղէմի Հայոց Պատրիարքութիւնը տակաւին կը հետեւի Յուլեան տոմարին, որ տասներեք օր ետ է։ Ուստի Բեթղեհէմի մէջ հայկական Ծնունդը կը տօնուի 18 եւ 19 Յունուարին։

Ճրագալոյց եւ ջրօրհնէք

• 5 Յունուարի երեկոյեան պատարագը կը կոչուի Ճրագալոյց։ Հաւատացեալները եկեղեցիէն տուն կը տանին վառած մոմ մը։ Այս արարողութիւնը տարին միայն երկու անգամ կը կատարուի. միւսը Զատիկի ճրագալոյցն է։
• 6 Յունուարին, պատարագէն ետք, տեղի կ՚ունենայ ջրօրհնէքը. քահանան խաչը ջուրին մէջ կ՚ընկղմէ եւ աղաւնաձեւ անօթէ մը Սուրբ Միւռոն կը հեղու։ Հաւատացեալները օրհնուած ջուրէն տուն կը տանին։
• Յաջորդ օրերուն քահանաները կ՚օրհնեն հաւատացեալներուն տուները։

Պահք եւ տօնական սեղան

Ծնունդին կը նախորդէ մէկ շաբթուան պահք։ 5 Յունուարի երեկոյեան պահքը լուծող ընթրիքը (խթում) կը մնայ պահքի սեղան, բայց ձուկը թոյլատրելի է. աւանդական ուտեստներն են իշխանը եւ չամիչով բրինձէ փիլաւը։

Հայաստանի մէջ՝ ոչ աշխատանքային օրեր

Տօներու մասին հայկական օրէնքով 31 Դեկտեմբերէն 2 Յունուար եւ 6 Յունուարը ոչ աշխատանքային օրեր են. Նոր տարին եւ Ծնունդը այսպիսով մէկ տօնական շրջան կը կազմեն։ Ֆրանսայի մէջ հայկական ծխական համայնքները Ծնունդը կը տօնեն 6 Յունուարին։