Նոր Սահմանադրութիւն. Նիկոլ Փաշինեան կը խոստանայ հեռանալ՝ հանրաքուէի ինչ արդիւնքի ալ պարագային
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Նիկոլ Փաշինեան կը խոստանայ ձգել իր պաշտօնը՝ նոր Սահմանադրութեան հանրաքուէի ինչ արդիւնքի ալ պարագային։ Հայաստանի վարչապետը այս մասին յայտարարեց Չորեքշաբթի՝ 18 Նոյեմբերին, խորհրդարանին մէջ, կառավարութեան հարցերու ժամուն։ Եթէ ընտրողները մերժեն տեքստը, ան կը հեռանայ։ Եթէ հաւանութիւն տան, ան կը ստորագրէ Ատրպէյճանի հետ խաղաղութեան պայմանագիրը, կը վաւերացնէ զայն, կը սկսի խաղաղութեան օրակարգի քանի մը կէտեր, ապա կը հեռանայ։ Ասիկա է այն «առաջարկը», որ ան խոստացած էր ընդդիմութեան։ Փոխարէնը կը պահանջէ, որ ան քուէարկէ հանրաքուէի անցկացման օգտին. անհրաժեշտ է 105-էն 70 ձայն։ Հակառակ պարագային կը սպառնայ արտահերթ ընտրութիւններով։ Ընդդիմութեան երկու դաշինքները՝ «Ուժեղ Հայաստան» եւ «Հայաստան», մերժեցին առաջարկը։ Նոյն օրը արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեան ըսաւ, թէ Պաքու պատրաստ է ստորագրելու խաղաղութիւնը՝ Սահմանադրութեան փոփոխութենէն ետք։ Նախագիծը պիտի հրապարակուի յառաջիկայ օրերուն, իսկ հանրաքուէի թուականը տակաւին յայտնի չէ։
Ամէն ինչ սկսաւ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցութեան ղեկավար Նարեկ Կարապետեանի հարցումով։ Երեսփոխանը վարչապետին հարցուց Դուբլինի մէջ Իլհամ Ալիեւի հետ հանդիպման մասին։ Ան կրկնեց, թէ «Ալիեւի Սահմանադրութիւնը» պիտի չանցնի։ Իր խօսքով՝ Ուաշինկթընի մէջ նախաստորագրուած խաղաղութեան պայմանագիրը Հայաստանի Սահմանադրութեան մասին որեւէ կէտ չի պարունակեր։
Նիկոլ Փաշինեանի պատասխանը անակնկալի բերաւ դահլիճը։ «Կ՚ուզէ՞ք զիս հեռացնել։ Լաւ։ Հանրաքուէի կ՚երթանք, եւ երկու պարագային ալ ես կը հեռանամ», ըսաւ ան։ «Փաստեցէք, որ կ՚ուզէք զիս հեռացնել»։
«Եթէ դուք զիս չհեռացնէք, ես ձեզ պիտի հեռացնեմ»
Առաջարկը պայման մը ունի։ Նոր Սահմանադրութիւնը հանրաքուէի դնելու համար խորհրդարանին մէջ պէտք է առնուազն 105-էն 70 ձայն։ Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը 7 Յունիսի ընտրութիւններէն ի վեր ունի միայն 64 աթոռ։ Ուրեմն անոր կը պակսին ընդդիմութեան առնուազն վեց ձայն։
Եթէ ընդդիմութիւնը մերժէ, վարչապետը կը խոստանայ «բուլտոզերը գործի դնել»։ Ան խօսեցաւ արտահերթ ընտրութիւններու մասին, որոնցմէ ետք, իր խօսքով, ներկայ ընդդիմութիւնը այլեւս խորհրդարանին մէջ պիտի չըլլայ։ «Եթէ դուք զիս չհեռացնէք, ես ձեզ պիտի հեռացնեմ», ամփոփեց ան։
Ան վստահութիւն յայտնեց, որ «ճնշող մեծամասնութիւնը» պիտի քուէարկէ տեքստին օգտին։ Իր խօսքով՝ նոր Սահմանադրութեան պատգամը մէկ նախադասութեան մէջ կը տեղաւորուի. «Մենք կը փակենք բոլոր ուղղութիւններով հակամարտութիւններու գլուխը եւ խաղաղութիւնը կը դարձնենք անշրջելի»։
Ընդդիմութիւնը կը մերժէ, Միրզոյեան կը ներկայացնէ Պաքուի դիրքորոշումը
«Հայաստան» խմբակցութեան ղեկավար Աննա Գրիգորեան մերժեց առաջարկը։ «Կը կարծէ՞ք, թէ այնքան միամիտ ենք, որ պիտի հաւատանք, թէ կամովին պիտի ձգէք ձեր պաշտօնը», ըսաւ ան։ Իր պատասխանը նախագիծին. «Ոչ, No, Nein»։ Նարեկ Կարապետեան իր կարգին դատապարտեց «սահմանադրական կարգը տապալելու» փորձ մը։
Վէճին կեդրոնը գործող Սահմանադրութեան նախաբանն է։ Ան կը յղէ 1990-ի Անկախութեան հռչակագրին, որ կը յիշէ Լեռնային Ղարաբաղի հետ վերամիաւորման 1989-ի որոշումը։ Պաքու ասոր մէջ տարածքային պահանջ կը տեսնէ։ Հայկական իշխանութիւնները յայտնած են, որ նոր տեքստը այլեւս պիտի չյղէ անոր։
Արարատ Միրզոյեան պարզեց Պաքուի դիրքը։ «Հազար անգամ ըսած ենք, որ մեր առջեւ նման պահանջ դրուած չէ։ Միւս կողմը յայտարարեց, թէ պատրաստ է առեւտուր ընելու, համագործակցելու, բայց ըսաւ, որ պիտի ստորագրէ, երբ այդ փոփոխութիւնը կատարուի», ըսաւ նախարարը։
Վերլուծում
Նիկոլ Փաշինեան հանրաքուէն կը վերածէ իր անձին մասին քուէարկութեան։ Ընդդիմութիւնը կը պահանջէ անոր հեռացումը. ան կ՚առաջարկէ հեռանալ, եթէ ընդդիմութիւնը ընտրողներուն թոյլ տայ որոշելու։ Հաշիւը յստակ է. վեց երեսփոխան դնել ընտրութեան առջեւ՝ հանրաքուէ՞ թէ արտահերթ ընտրութիւններ։ Բայց առաջարկը երկար պայման մը ունի։ «Այո»-ի պարագային հեռացումը տեղի պիտի ունենայ միայն ստորագրութենէն, վաւերացումէն եւ խաղաղութեան քանի մը ծրագիրներու մեկնարկէն ետք, առանց թուականի։ Ընդդիմութիւնը չի հաւատար։ Նոր փաստ մը կայ. արտաքին գործոց նախարարը հրապարակաւ հաստատեց, որ Ատրպէյճանի կողմէն պայմանագրի ստորագրութիւնը կը սպասէ Սահմանադրութեան փոփոխութեան։
Կարելի հետեւանքներ
Նոր Սահմանադրութեան նախագիծը պիտի հրապարակուի յառաջիկայ օրերուն, վարչապետին ժողովուրդին ուղղած ուղերձէն ետք։ Ապա խորհրդարանը երկու երրորդի մեծամասնութեամբ պիտի որոշէ հանրաքուէի անցկացումը։


