Փաշինեան. TRIPP ճամբան կը մտնէ «գործնական փուլ», առաջին քայլը՝ հարաւի սահմանազատումը
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
TRIPP ճամբան, որ պիտի անցնի Հայաստանի հարաւէն, կը մտնէ իր «գործնական փուլը», Չորեքշաբթի՝ 18 Նոյեմբերին խորհրդարանին մէջ յայտարարեց Նիկոլ Փաշինեան։ Առաջին յայտարարուած քայլը՝ Ատրպէյճանի հետ սահմանին սահմանազատումն ու սահմանագծումը հարաւին մէջ, ուրկէ պիտի անցնին երկաթուղին, ճամբան եւ խողովակաշար մը։ Վարչապետը կը պատասխանէր երեսփոխաններուն՝ կառավարութեան հարցերու ժամուն։ Ան նաեւ հաստատեց, որ Հայաստան եւ Ատրպէյճան աշխատանքային խումբեր կը կազմեն իրենց ընդհանուր գետերուն համար։ Ըսաւ, թէ կ՚ուզէ հայկական ելեկտրականութիւնը ուղղակիօրէն արտածել Թուրքիա, ոչ թէ միջնորդներու միջոցով։ Վերջապէս, վստահութիւն յայտնեց, որ «ճնշող մեծամասնութիւն» մը հանրաքուէով կողմ պիտի քուէարկէ նոր Սահմանադրութեան։ Նախագիծը պիտի հրապարակուի յառաջիկայ օրերուն։
Հարցումը եկաւ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցութեան երեսփոխան Նաթալի Սինորեանէն. ո՞ւր հասած են սահմանազատումը եւ խաղաղութեան պայմանագիրին ստորագրութիւնը։ Նիկոլ Փաշինեան նախ զգուշացուց, թէ «նոր բան» չունի յայտարարելու։ Աշխատանքը, ըստ իրեն, կը յառաջանայ արդէն ճշդուած ուղղութիւններով։
Ապա ան ճշդեց, թէ ինչ պիտի ըլլայ յետոյ։ «Կը մտնենք TRIPP ծրագիրի իրագործման գործնական փուլ», ըսաւ ան։ TRIPP-ը՝ «Թրամփի ճամբան՝ միջազգային խաղաղութեան եւ բարգաւաճման համար», պիտի կապէ Ատրպէյճանը իր Նախիջեւանի անջատ հողամասին՝ Սիւնիքի ճամբով, Հայաստանի հարաւը։
Սահմանը գծել հոն, ուրկէ պիտի անցնի ճամբան
Այս ենթակառոյցները կառուցելու համար պէտք է ճշգրտօրէն գիտնալ, թէ ուրկէ կ՚անցնի սահմանը։ Ուստի վարչապետը նշեց առանցքային հանգրուան մը՝ հաղորդակցութիւններուն համար անհրաժեշտ հարաւային հատուածի սահմանազատումն ու սահմանագծումը։ Ան թուեց համապատասխան կառոյցները՝ փոխադրական ուղիներ, խողովակաշար, երկաթուղի եւ ճամբայ։
Ան յիշեցուց 12 Նոյեմբերին Տուպլինի մէջ, Եւրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի եզրին, Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի հետ իր հանդիպումը։ Հոն նախնական համաձայնութիւնները «վերահաստատուեցան», ըսաւ ան։ Գործը այժմ կ՚անցնի երկու երկիրներու սահմանազատման յանձնաժողովներուն։ Անոնք պիտի իրագործեն բարձրագոյն մակարդակով համաձայնուածը։
Ընդհանուր գետեր եւ ելեկտրականութիւն՝ Թուրքիոյ համար
Երեսփոխան Սօնա Ղազարեանի հարցումին պատասխանելով՝ Նիկոլ Փաշինեան խօսեցաւ ջուրի մասին։ Կարգ մը գետեր Հայաստանէն կը հոսին Ատրպէյճան, կը վերադառնան Հայաստան, ապա դարձեալ դուրս կ՚ելլեն։ «Ըստ էութեան, ասոնք ընդհանուր գետեր են», ըսաւ ան։ Ուրեմն պէտք են օգտագործման կանոններ, ներառեալ բնապահպանական չափանիշներ։ Աշխատանքային խումբերը կը կազմուին, սակայն տակաւին ոչ մէկ հանդիպում տեղի ունեցած է։
Ան յիշեց երկու նախադէպ՝ Իրանի հետ Արաքսի շուրջ քննարկումները եւ թրքական սահմանին վրայ գտնուող Ախուրեանի ջրամբարը, որ տարիներէ ի վեր համատեղ կ՚օգտագործուի։
Իր կուսակցութեան միւս երեսփոխանին՝ Էտգար Առաքելեանին, ան պատասխանեց Թուրքիոյ մասին։ Ըստ իրեն, հայկական ելեկտրականութեան մեծ մասը արդէն կ՚երթար այդ երկիրը, բայց անուղղակիօրէն՝ միջնորդներու միջոցով։ «Հիմա կ՚ուզենք, որ այս բոլորը ուղղակիօրէն ըլլայ, որովհետեւ այդ է բնականը», յայտարարեց ան։
Սահմանադրութիւն. հանրաքուէ մը, որուն արդիւնքէն վստահ է
Նիկոլ Փաշինեան նաեւ վստահութիւն յայտնեց, որ քաղաքացիներուն «ճնշող մեծամասնութիւնը» կողմ պիտի քուէարկէ նոր Սահմանադրութեան։ Տեքստին պատգամը, ըստ իրեն, «հակամարտութիւններու էջը փակել»ն է եւ խաղաղութիւնը «անշրջելի» դարձնելը։
Նախագիծը պիտի հրապարակուի յառաջիկայ օրերուն, վարչապետին՝ ժողովուրդին ուղղած ուղերձէն ետք։ Ընդդիմութիւնը զայն կը կոչէ «Ալիեւի Սահմանադրութիւն»։ Հանրաքուէ կազմակերպելու համար նախ պէտք է խորհրդարանին երկու երրորդի քուէն, որ «Քաղաքացիական պայմանագիր»ը չունի 7 Յունիսի ընտրութիւններէն ի վեր։
Վերլուծում
Բառապաշարը կը փոխուի։ Ամիսներ շարունակ TRIPP ճամբան ուսումնասիրութիւններու եւ արհեստագիտական խումբերու նիւթ էր։ Վարչապետը այժմ կը խօսի աշխատանքներու եւ տեղանքին վրայ գծուելիք սահմանի մասին։ Գետերն ու ելեկտրականութիւնը նոյն տրամաբանութեան կը հետեւին. խաղաղութիւնը կը կառուցուի նաեւ կոնկրետ, յաճախ աննկատ հարցերով։ Կը մնայ քաղաքական օրացոյցը։ Սահմանադրութեան նախագիծին հրապարակումը, որ յառաջիկայ օրերուն կ՚ակնկալուի, պիտի վերարծարծէ բախումը ընդդիմութեան հետ, որ կ՚առարկէ թէ՛ մեթոտին, թէ՛ բովանդակութեան։
Կարելի հետեւանքներ
Սահմանազատման յանձնաժողովները պիտի շարունակեն աշխատանքը սահմանին հարաւային հատուածին վրայ։ Նոր Սահմանադրութեան նախագիծը պիտի հրապարակուի յառաջիկայ օրերուն։

