Հայաստան–Ատրպէյճան. քաղաքացիական հասարակութիւնը պիտի հանդիպի Հայաստանի մէջ մինչեւ տարեւերջ
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի քաղաքացիական հասարակութիւններու ներկայացուցիչները պիտի հանդիպին Հայաստանի մէջ մինչեւ 2026-ի վերջ։ Յայտարարութիւնը կատարեց «Խաղաղութեան կամուրջ» նախաձեռնութեան ատրպէյճանցի համակարգող Ֆարհատ Մամետով՝ ատրպէյճանական Trend գործակալութեան Երկուշաբթի, 16 Նոյեմբերին, հրապարակած հարցազրոյցին մէջ։ Ան ճշգրիտ թուական չտուաւ։ Այս հանդիպումը պէտք է կայանար Սեպտեմբերին՝ Երեւանի մէջ։ Պաքու զայն յետաձգած էր «մինչեւ լարուածութեան մեղմացումը»՝ Լեռնային Ղարաբաղի հայկական վանքերուն շուրջ վէճէ մը ետք։ 2025-ի Օգոստոսի Ուաշինկթընի գագաթնաժողովէն ետք ստեղծուած հարթակը կը համախմբէ երկու երկիրներու փորձագէտներ, լրագրողներ եւ հասարակական կազմակերպութիւններու ղեկավարներ։ Ան արդէն երեք անգամ հաւաքուած է՝ Երեւան (Հոկտեմբեր 2025), Պաքու (Նոյեմբեր 2025) եւ Ատրպէյճանի Գապալա քաղաքը (Ապրիլ 2026)։ Անոր նպատակն է վստահութիւն ստեղծել երեսուն տարիէ աւելի հակամարտութեամբ բաժնուած երկու հասարակութիւններուն միջեւ։
Ֆարհատ Մամետով Պաքուի Միջազգային յարաբերութիւններու եւ բազմամշակութայնութեան վերլուծութեան կեդրոնի խորհուրդի փոխնախագահն է։ Ըստ իրեն՝ յաջորդ նստաշրջանը պիտի հիւրընկալէ Հայաստանը։ Ան պիտի շարունակէ երկխօսութիւնը խաղաղութեան գործընթացին, տարածաշրջանային անվտանգութեան, լրատուամիջոցներուն եւ քաղաքացիական հասարակութեան դերին մասին։
Երեք հանդիպում մէկ տարուան մէջ
Առաջին հանդիպումը տեղի ունեցաւ Երեւանի մէջ՝ 21-22 Հոկտեմբեր 2025-ին։ Մասնակիցները հոն որոշեցին երկխօսութեան հիմնական ուղղութիւնները։ Երկրորդը կայացաւ Պաքուի մէջ՝ 21-22 Նոյեմբեր 2025-ին, երկու երկիրներու փորձագէտներու եւ հասարակական կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչներու մասնակցութեամբ։ Երրորդը տեղի ունեցաւ Ատրպէյճանի հիւսիսը գտնուող Գապալայի մէջ՝ 10-12 Ապրիլ 2026-ին։
Այս այցելութիւնները խորհրդանշական նշանակութիւն ունէին։ Ըստ տարածաշրջանային OC Media լրատուամիջոցին՝ պատուիրակութիւնները ցամաքային սահմանը անցան Հայաստանի Տաւուշի եւ Ատրպէյճանի Ղազախի շրջանին միջեւ արդէն սահմանագծուած հատուածէն։ Այս սահմանը գոց է Խորհրդային Միութեան վերջէն ի վեր։
Սեպտեմբերի յետաձգումը
Չորրորդ հանդիպումը նախատեսուած էր Սեպտեմբերին՝ Երեւանի մէջ։ Ան տեղի չունեցաւ։ 11-12 Սեպտեմբերին նախագահ Ալիեւի օգնական Հիքմեթ Հաճիեւ օտարերկրեայ դիւանագէտներու համար շրջագայութիւն մը կազմակերպած էր Լեռնային Ղարաբաղի մէջ։ Հոն ան Դադիվանքի եւ Գանձասարի հայկական վանքերը ներկայացուցած էր իբրեւ «Կովկասեան Աղուանքի» ժառանգութիւն։ Պատմաբաններուն մեծ մասը կը մերժէ այս տեսակէտը, որ զայրոյթ առթեց Երեւանի մէջ։
Ապա Պաքու յետաձգեց հանդիպումը։ Հայկական կողմէն Երեւանի մամուլի ակումբի նախագահ եւ նախաձեռնութեան անդամ Պորիս Նաւասարդեան ափսոսանք յայտնած էր։ Ըստ իրեն՝ ճիշդ այդ լարուած պահուն պէտք էր հանդիպիլ՝ հանրային տարածքի մթնոլորտին շուրջ համաձայնելու համար։
Վերլուծում
Այս յայտարարութիւնը լիցքաթափման ազդանշան է։ Ան կու գայ Տուպլինի մէջ Նիկոլ Փաշինեանի եւ Իլհամ Ալիեւի հանդիպումէն չորս օր ետք։ Բայց ան կու գայ Պաքուէն, որ օրացոյցը իր ձեռքը կը պահէ, ինչպէս ցոյց տուաւ Սեպտեմբերի յետաձգումը։ Քաղաքացիական հասարակութիւններու երկխօսութիւնը կը մնայ փխրուն. ան կախեալ է քաղաքական մթնոլորտէն, եւ այդ մթնոլորտը արագ կը վատթարանայ ժառանգութեան շուրջ ամենափոքր վէճով։ 2025-ի Օգոստոսին Ուաշինկթընի մէջ նախաստորագրուած խաղաղութեան պայմանագիրը տակաւին ստորագրուած չէ։ Այս պատուիրակութիւններուն հանդիպումը Հայաստանի մէջ արդէն շօշափելի քայլ մը պիտի ըլլար։
Կարելի հետեւանքներ
Ատրպէյճանի քաղաքացիական հասարակութեան պատուիրակութիւն մը կը սպասուի Հայաստան մինչեւ տարեւերջ։ Ճշգրիտ թուականն ու վայրը տակաւին յայտարարուած չեն։


