Հայաստան եւ Թուրքիա Մարգարայի մէջ երկրորդ կամուրջ մը կը ծրագրեն, կը յայտնէ Արարատ Միրզոյեան
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Հայաստան եւ Թուրքիա կը ծրագրեն Մարգարայի անցակէտին մէջ երկրորդ կամուրջ մը կառուցել, յայտարարեց Հայաստանի արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեան Հինգշաբթի, 19 Նոյեմբերին, կառավարութեան նիստին։ Ախուրիկի եւ Երասխի երկաթուղային հանգոյցները եւս պիտի նորոգուին։ Ենթակառուցուածքներու նախարարութեան յայտարարած երկու մրցոյթները ձախողեցան, ընդունեց նախարարը, «բայց գիտենք ինչպէս առաջ երթալ»։ Ըստ իրեն, երկու երկիրները իրատեսական կը նկատեն 1993-էն ի վեր փակ սահմանին բացումը։ Նոյն օրը կառավարութիւնը սկսաւ մուտքի ճանապարհներու նախապատրաստութիւնը. Գիւմրի-Ախուրիկ եւ Վարդանաշէն-Մարգարա հատուածներուն նորոգման նախագիծերը պատրաստ պիտի ըլլան մէկուկէս տարիէն։ Մարգարայի նոր կամուրջը Արաքսի վրայ կը նախագծուի ՎԶԵԴ-ի վարկով։ Նիկոլ Փաշինեան կը խօսի երկրին համար «նոր հորիզոնի» մասին։
Ի՞նչ ըսաւ նախարարը
Արարատ Միրզոյեան կը խօսէր կառավարութեան 2026-2031-ի գործունէութեան ծրագրին հաստատման ընթացքին, որ կը պարունակէ 733 միջոցառում։ «Այս ծրագրով նախատեսած ենք Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններու ամբողջական բնականոնացում եւ սահմաններու բացում», ըսաւ ան։
Նիկոլ Փաշինեան լայնցուց պատկերը։ Երեւան կը բանակցի նաեւ Ազրպէյճանի հետ՝ սահմաններու, Իրանի հետ՝ կամուրջի ու աւելի մեծ մաքսակէտի, Վրաստանի հետ՝ անցողունակութեան աւելացման մասին։ Ըստ իրեն, ասիկա «Խաղաղութեան խաչմերուկ» ծրագրին գործնական իրագործումն է։
Ճանապարհներ, կամուրջ եւ մաքսատուն
Տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցուածքներու նախարար Դաւիթ Խուդաթեան տուաւ ժամանակացոյց։ Գիւմրի-Ախուրիկ (25 քմ) եւ Վարդանաշէն-Մարգարա (5 քմ) ճանապարհներու հիմնանորոգման նախագիծերը պատրաստ պիտի ըլլան տասնըութ ամիսէն։ Այս ճանապարհները Խորհրդային Միութեան փլուզումէն ի վեր չեն գործածուիր։
Կառավարութիւնը հաստատեց նաեւ Եւրոպական ներդրումային դրամատան հետ խորհրդատուական օժանդակութեան համաձայնագիր մը։ Ան կը վերաբերի Ախուրիկի մօտ Մ7 մայրուղիին եւ Մարգարա տանող ճանապարհին։
Պետական եկամուտներու կոմիտէի նախագահ Էդուարդ Յակոբեան յայտնեց, որ Մարգարայի կամուրջին նախագծումը աւարտին մօտ է։ Ան կը ֆինանսաւորուի ՎԶԵԴ-ի սահմանային անցակէտերու 19,6 միլիոն եւրոյի վարկով։ Ախուրիկի համար եւս նախագիծ կը պատրաստուի։ Այսօր Մարգարան կրնայ օրական սպասարկել շուրջ 50 բեռնատար եւ 300 մարդատար՝ երկու ուղղութեամբ, ինչ որ բաւարար չի նկատուիր սահմանի բացման պարագային։
1993-էն ի վեր փակ սահման
Երեւան եւ Անգարա բնականոնացման գործընթացը սկսան Դեկտեմբեր 2021-ին։ Յուլիս 2022-ին, Վիեննայի մէջ, համաձայնեցան սահմանը բանալ երրորդ երկիրներու քաղաքացիներուն եւ դիւանագիտական անցագիր ունեցողներուն առջեւ։ Այդ համաձայնութիւնը տակաւին չէ գործադրուած։
Մարգարան բացուած է միայն պատահաբար, մասնաւորապէս Փետրուար 2023-ին՝ Թուրքիոյ երկրաշարժէն ետք ղրկուած հայկական մարդասիրական օգնութեան համար։
Վերլուծում
Հինգշաբթիի յայտարարութիւնները աւելի շուտ արհեստագիտական պատրաստութեան կը վերաբերին, քան քաղաքական որոշումի։ Ճանապարհներ, կամուրջ, մաքսատուն. Երեւան կ՚ուզէ պատրաստ ըլլալ այն օրը, երբ սահմանը բացուի։ Սակայն ձախողած մրցոյթներն ու տասնըութ ամսուան ժամկետը ցոյց կու տան, որ աշխատանքը երկար պիտի տեւէ։ Թրքական կողմէն՝ փոխադրութեան նախարարը արդէն պատրաստ յայտարարած է իր սահմանային կէտերը։ Բայց Անգարա երկար ատեն սահմանին բացումը կապած է Հայաստանի եւ Ազրպէյճանի միջեւ խաղաղութեան համաձայնագրին։ Ժամանակացոյցը ուրեմն նոյնքան Պաքուէն պիտի կախուի, որքան շինարարական մեքենաներէն։
Կարելի հետեւանքներ
Նոր կամուրջին ճշգրիտ տեղն ու կարողութիւնը պիտի որոշուին ՎԶԵԴ-ի տնտեսագիտական հիմնաւորման ուսումնասիրութեան արդիւնքներով։ Սահմանին բացման թուական յայտարարուած չէ։


