Հայաստան–Իրան. սահմանին վրայ երկրորդ կամուրջ մը շուտով պիտի կառուցուի, նոր մաքսակէտը գրեթէ պատրաստ է
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Հայաստան եւ Իրան կը պատրաստուին իրենց ընդհանուր սահմանին վրայ երկրորդ կամուրջ մը կառուցելու։ Այս մասին Չորեքշաբթի՝ 18 Նոյեմբերին, խորհրդարանին մէջ կառավարութեան հետ հարցուպատասխանի ընթացքին յայտարարեց Հայաստանի տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցուածքներու նախարար Դաւիթ Խուդաթեան։ Իրանեան կողմը գրեթէ աւարտած է նախագծային աշխատանքները։ Շուտով կապալառու մը պիտի ընտրուի, ապա շինարարութիւնը պիտի սկսի։ Կամուրջը երկու երկիրները միասնաբար պիտի կառուցեն՝ յատուկ ընթացակարգով մը։ Նախարարը նոր վերադարձած էր Թեհրանէն, ուր քննարկած էր նաեւ նոր մաքսակէտը։ Անոր շինարարութիւնը սահմանին երկու կողմերն ալ աւարտական փուլի մէջ է։ Այսօր Հայաստանի եւ Իրանի միջեւ ամբողջ ցամաքային առեւտուրը կ՚անցնի մէկ կէտէ՝ Արաքսի ափին։ Բեռնատարներու հերթերը հոն կ՚երկարին, բայց նախարարը զանոնք «կառավարելի» կը համարէ։ Կամուրջին համար ոչ գին, ոչ ժամանակացոյց տրուած է։
«Հոն երկրորդ կամուրջի մը շինարարութիւնը պիտի սկսինք», յայտարարեց Դաւիթ Խուդաթեան։ Իրանցիները կ՚աւարտեն արհեստագիտական նախագիծը։ Կապալառուն պիտի ընտրուի առանձին մրցոյթով մը։
Մաքսակէտին մասին նախարարը աւելի վստահ էր. «Ի տարբերութիւն կամուրջին, աշխատանքները գործնականօրէն աւարտած են։ Տարիներով սպասելու պէտք պիտի չըլլայ», ըսաւ ան։
Հերթեր՝ երկու կողմերուն
Երեսփոխան մը հարց տուաւ անցակէտին ցած թողունակութեան մասին։ Ան մատնանշեց հայկական կողմը լրացուցիչ կշիռքներու եւ սքանըրի բացակայութիւնը, որ ստուգումները կ՚երկարէ։ Նախարարը խոստացաւ հարցը կրկին քննարկել Պետական եկամուտներու կոմիտէին հետ, որ կը ղեկավարէ մաքսայինը։
Բայց ան կը մերժէ զայն միայն հայկական խնդիր նկատել։ Հերթեր կը գոյանան նաեւ իրանեան կողմը, մանաւանդ կուպրի եւ հեղուկացուած կազի փոխադրութեան համար։ «Այս հերթերը կառավարելի են եւ նոր չեն», ըսաւ ան։ Հայերն ու իրանցիները միասին կ՚աշխատին զանոնք նուազեցնելու համար, երբեմն ուղղակի միջամտութեամբ։
Ճնշումը գլխաւորաբար կու գայ առեւտուրի աճէն։ Նախարարին խօսքով՝ երկու երկիրներուն միջեւ առեւտուրը կտրուկ աճած է, մինչդեռ ան տակաւին կ՚անցնի միակ ցամաքային անցակէտէն։
Թեհրանի ծանրաբեռն այցելութիւն մը
Նախորդ օրը Թեհրանի մէջ Դաւիթ Խուդաթեան հանդիպած էր Իրանի փոխնախագահ Համիտ Փուրմոհամմատիին, էներգետիկայի նախարար Ապպաս Ալիապատիին եւ նաւթի նախարարի պաշտօնակատար Համիտ Պովարտին։ Իրան հոն յայտարարեց, որ պատրաստ է Հայաստանի մէջ նաւթավերամշակման գործարան մը կառուցելու։
Հայկական կողմը, Մեղրիի անցակէտը եւս պէտք է արդիականացուի։ Երեւան կը պատրաստուի ՎԶԵԴ-էն 19,6 միլիոն եւրօ փոխառութիւն վերցնելու՝ իր սահմանային անցակէտերը սքանըրներով եւ արդիական կշիռքներով օժտելու համար։
Վերլուծում
Իրանի սահմանը կենսական է Հայաստանի համար։ Վրաստանի սահմանին հետ՝ ան Հայաստանի երկու միակ բաց սահմաններէն մէկն է, քանի դեռ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի սահմանները փակ են։ Ամբողջ երթեւեկութեան համար միակ կամուրջ մը նեղ անցք մըն է։ Երկրորդ կառոյց մը եւ նոր մաքսակէտ մը պիտի աւելցնեն թողունակութիւնը, այն պահուն, երբ Հիւսիս-Հարաւ միջանցքը եւ TRIPP ճամբան կը վերաձեւեն տարածաշրջանային հոսքերը։ Բայց գլխաւորը տակաւին կը պակսի՝ ոչ պիւտճէ, ոչ թուական։ Ծրագիրը կախեալ է նաեւ իրանեան մրցոյթէ մը։
Կարելի հետեւանքներ
Կամուրջին համար պէտք է կապալառու ընտրուի։ Նոր մաքսակէտը պէտք է շուտով բացուի, առանց յայտարարուած թուականի։ Հայկական անցակէտի սարքաւորումը պիտի քննարկուի Պետական եկամուտներու կոմիտէին հետ։


