Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Տնտեսութիւն Միջին Արեւելք

Իրան պատրաստ է Հայաստանի մէջ նաւթավերամշակման գործարան կառուցելու

Հրատարակուած՝
Վայր
Թեհրան, Իրան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Կլոր ժողովասրահ մը. երկու պատուիրակութիւններ նստած են դէմ դիմաց՝ երկար փայտեայ սեղանի մը շուրջ, սեղանին վրայ՝ հայկական եւ իրանեան դրօշակներ, խորքը՝ իրանեան դրօշներ։
Դաւիթ Խուդաթեանի գլխաւորած հայկական պատուիրակութեան եւ Իրանի նաւթի պաշտօնակատար նախարար Համիտ Պովարտի հանդիպումը, նաւթի նախարարութեան մէջ, Թեհրան, 17 Նոյեմբեր 2026։ Լուսանկար՝ Շանա / Մոճթապա Մոհամմատղոլի

Ամփոփում

Իրան պատրաստ է իր արհեստագիտական եւ ճարտարագիտական կարողութիւններով Հայաստանի մէջ նաւթավերամշակման գործարան մը կառուցելու։ Այս մասին Երեքշաբթի, 17 Նոյեմբերին, Թեհրանի մէջ յայտարարեց Իրանի նաւթի պաշտօնակատար նախարար Համիտ Պովարտ՝ ընդունելով Հայաստանի տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցուածքներու նախարար Դաւիթ Խուդաթեանը։ Ըստ իրեն՝ «արդիւնաւէտ» քննարկումներ տեղի ունեցած են ծրագրին իրանեան մասնաւոր ընկերութիւններու մասնակցութեան մասին։ Թեհրան այժմ կը սպասէ Երեւանի առաջարկներուն։ Իրանցի նախարարը նաեւ յայտնեց, թէ պատրաստ է Հայաստան արտածելու հեղուկացուած նաւթային կազ «առանց որեւէ սահմանափակման» եւ օգնելու անհրաժեշտ ենթակառուցուածքներու կառուցման։ Նոյն օրը Խուդաթեան հանդիպեցաւ Իրանի փոխնախագահ Համիտ Փուրմոհամմատիին եւ ելեկտրականութեան նախարար Ապպաս Ալիապատիին։ Թիւեր կամ համաձայնագիր չյայտարարուեցան։

Այցելութիւնը կարճ էր եւ նուիրուած՝ մէկ նիւթի. ելեկտրաուժանիւթ։ Դաւիթ Խուդաթեան Թեհրան հասաւ Երեւանի մէջ գումարուած հայ-իրանեան միջկառավարական յանձնաժողովի 19-րդ նստաշրջանէն մէկ շաբաթ չանցած։

Իրանի նաւթի նախարարութեան մէջ Համիտ Պովարտ շեշտեց իր երկրին փորձառութիւնը։ «Վստահեցէք նաւթարդիւնաբերութեան մէջ Իրանի փորձառութեան, որովհետեւ ան ձեռք բերուած է ամենախիստ պատժամիջոցներու տակ», ըսաւ ան, ըստ նախարարութեան լրատու գործակալութեան՝ Շանայի։ Ան վստահեցուց, թէ իր նախարարութիւնը Հայաստանի հետ համագործակցութեան «ոչ մէկ առաստաղ» կը դնէ։

Գործարան, հեղուկ կազ եւ կազի նոր ճամբաներ

Սեղանին դրուեցան երեք առաջարկներ։ Նախ՝ գործարանը, իրանեան մասնաւոր ընկերութիւններու եւ Իրանի նաւթագործներու թոշակային հիմնադրամին կապուած ընկերութիւններու մասնակցութեամբ։ Ապա՝ հեղուկ կազը, որ Թեհրան կ՚առաջարկէ մատակարարել առանց ծաւալի սահմանափակման։ Վերջապէս՝ կազի առեւտուրի «նոր ճամբաներ», որոնց արհեստագիտական կողմերը իրանեան նախարարութիւնը կ՚առաջարկէ ուսումնասիրել։

Երկու կողմերը համաձայնեցան այս առաջարկները փոխանցել իրենց համատեղ աշխատանքային խումբին։ Հոն պիտի կատարուի անոնց արհեստագիտական քննութիւնը։

Կազ՝ ելեկտրականութեան դիմաց. յարաբերութեան հիմքը

Հայկական կողմէն Դաւիթ Խուդաթեան յիշեցուց «կազ՝ ելեկտրականութեան դիմաց» գործընկերութիւնը, որ տարիներէ ի վեր կը կապէ երկու երկիրները. Հայաստան կը ստանայ իրանեան կազ եւ կը վճարէ ելեկտրականութեամբ։ Ան յայտնեց, թէ Հայաստան շահագրգռուած է կազի եւ նաւթամթերքներու աւելի լայն առեւտուրով, ներառեալ՝ իրանեան մասնաւոր հատուածին հետ։

Փոխնախագահ Համիտ Փուրմոհամմատիի հետ ան քննարկեց ելեկտրականութեան փոխանակումներու աւելացումը։ Իրանցի պաշտօնատարը նաեւ խոստացաւ մէկ տարուան ընթացքին Հայաստանի սահմանին վրայ գտնուող Նորտուզի անցակէտը դարձնել Իրանի ամենագործօն ցամաքային անցակէտը։ Հայաստանցի նախարարը հանդիպումներուն տեսանիւթը հրապարակեց իր Ֆէյսպուքեան էջին վրայ։

Վերլուծում

Հայաստան նաւթավերամշակման գործարան չունի։ Ան ամբողջութեամբ կը ներածէ իր վառելանիւթը, գլխաւորաբար Վրաստանի ճամբով։ Իրանի հետ կառուցուած գործարան մը պիտի նուազեցնէր այս կախեալութիւնը, սակայն տակաւին ոչինչ որոշուած է. ո՛չ վայր, ո՛չ կարողութիւն, ո՛չ ալ նիւթական միջոցներ յայտարարուած են։ Ծրագիրը պիտի հաշուի առնէ նաեւ Իրանի նաւթային հատուածին դէմ ամերիկեան պատժամիջոցները։ Թեհրանի առաջարկը կու գայ այն պահուն, երբ Երեւան կը բազմազանեցնէ իր գործընկերները՝ Եւրոպական Միութենէն մինչեւ TRIPP ճամբան։ Իրանի համար, որ մտահոգ է իր սահմանին երկայնքով անցնող այդ ճամբով, ասիկա միջոց մըն է Հայաստանի հարաւը մնալու անփոխարինելի ելեկտրաուժանիւթային գործընկեր։

Կարելի հետեւանքներ

Իրանեան առաջարկները այժմ կ՚անցնին համատեղ աշխատանքային խումբին։ Երեւան պէտք է որոշէ՝ գործարանի ծրագիր մը կը ներկայացնէ՞, եւ ի՛նչ ձեւով։

Ճերմակ եւ ոսկեգոյն սրահի մը մէջ, ալեհեր, ճաղատցող այր մը՝ մուգ կապոյտ կոստիւմով, կապոյտ փողկապով եւ օձիքին դեղին նշանով, ժպտելով ձեռք կը սեղմէ սեւ կոստիւմով ու շապիկով, ալեհեր մորուքով այրի մը. ձախին՝ կոստիւմաւոր ուրիշ այր մը կը դիտէ։

Հայաստան Միջին Արեւելք

Փաշինեան ընդունեց Իրանի փոխնախագահը. Թեհրան կ՚ըսէ, թէ TRIPP-ի մասին երաշխիքներ ստացած է Երեւանէն

Նիկոլ Փաշինեան Նոյեմբեր 9-ին Երեւանի մէջ ընդունեց Իրանի փոխնախագահ Համիտ Փուրմոհամմատին, որ եկած է համանախագահելու Հայաստան–Իրան միջկառավարական յանձնաժողովի 19-րդ նիստը՝…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Կանաչ եւ դեղին տիզըլ շոգեքարշ մը՝ ЧМЭ3-5361 նշումով կարմիր առջեւի մասով, Երեւանի կայարանի մետաղեայ ծածկին տակ՝ կառամատոյցին քով. նարնջագոյն բաճկոնով երկաթուղային աշխատող մը կայնած է ուղեւորատար վակոնի մը մօտ։

Տնտեսութիւն Հայաստան

Հայաստանի երկաթուղին. ՌԵԳ-ի զիջումին հայ-ռուսական աշխատանքային խումբը առաջին անգամ հաւաքուեցաւ Երեւանի մէջ

Հայկական երկաթուղիի ապագային նուիրուած հայ-ռուսական աշխատանքային խումբը առաջին անգամ հաւաքուեցաւ երեքշաբթի, 17 Նոյեմբերին, Երեւանի մէջ։ Հանդիպումը տեղի կ՚ունենայ գոց դռներու…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Արխիւային լուսանկար (Յունիս 2019)․ հայկական «Ադլանտիս» ընկերութեան ճերմակ ուղեւորատար օդանաւը՝ մուգ կապոյտ շերտով եւ պոչով, կը շարժի օդակայանի մը հարթակին վրայ. պոչամասին վրայ կ՚երեւի հաշուառման թիւը։

Տնտեսութիւն Հայաստան

Սնանկացած հայկական Atlantis ընկերութեան երեք Airbus A320-ները այժմ կը թռչին Իրանի մէջ

Հայկական նախկին Atlantis European Airways ընկերութեան երեք Airbus A320-ները միացած են իրանական Iran Airtour ընկերութեան նաւատորմին, Կիրակի, 15 Նոյեմբերին, յայտնեց հայկական…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն