Սահմանային անցակէտեր. Հայաստանը ՎԶԵԲ-էն 19,6 միլիոն եւրօ փոխ պիտի առնէ զանոնք արդիականացնելու համար
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Հայաստանը կը պատրաստուի Վերակառուցման եւ զարգացման եւրոպական դրամատունէն (ՎԶԵԲ) 19,6 միլիոն եւրօ փոխ առնել՝ իր սահմանային անցակէտերը արդիականացնելու համար։ Կառավարութիւնը Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին պէտք է հաստատէ վարկային համաձայնագիրը ստորագրելու առաջարկը, ըստ կառավարութեան նիստի օրակարգին, որ կը փոխանցէ «Արմենփրես» գործակալութիւնը։ Ծրագիրը կը վարէ Պետական եկամուտներու կոմիտէն, որ կը տնօրինէ մաքսատունը։ Ան կը նախատեսէ ռենտկենեան զննիչներ, ձեռքի զննման սարքեր, արդիական կշիռներ եւ նոր մաքսային տարրալուծարան։ Վարկը ունի երկու բաժին. 15,6 միլիոն եւրօ՝ սարքաւորումներու, եւ 4 միլիոն՝ տարրալուծարանին համար, իսկ երկրորդ բաժինը կախեալ է իրագործելիութեան ուսումնասիրութենէ։ ՎԶԵԲ-ը կ՚աւելցնէ 543 հազար եւրօ արհեստագիտական օժանդակութեան դրամաշնորհ։ Աշխատանքները պիտի տեւեն երեք տարի։
Ըստ ծրագիրին, նպատակն է անցակէտերը օժտել արդիական հսկողութեան սարքաւորումներով, թարմացնել գոյութիւն ունեցող ենթակառոյցները եւ զօրացնել սահմանային ու մաքսային կառավարումը։
15,6 միլիոն եւրօյի առաջին բաժինը կը ֆինանսաւորէ սարքաւորումներու գնումն ու տեղադրումը։ 4 միլիոնի երկրորդ բաժինը նախատեսուած է մաքսային տարրալուծարանին։ Անոր գումարը կախեալ պիտի ըլլայ իրագործելիութեան ուսումնասիրութեան եզրակացութիւններէն, կը ճշդէ ՎԶԵԲ-ը ծրագիրի ամփոփումին մէջ։
Զննիչներ, կշիռներ եւ թուային մաքսատուն
ՎԶԵԲ-ի փաստաթուղթերը կը թուեն սարքաւորումները. բեռնատարներու եւ բեռներու զննիչներ, երկաթուղային եւ կայուն կշիռներ, ձեռքի յայտնաբերիչներ եւ շարժական ռենտկենեան սարքեր։
Արհեստագիտական օժանդակութիւնը պիտի օգնէ պատրաստելու գնումները, ղեկավարելու ծրագիրը եւ թուայնացնելու ընթացակարգերը։ Պիտի հրաւիրուի թուայնացման մասնագէտ մը, իսկ մաքսային ընթացակարգերը հիմնովին պիտի վերանայուին։
Ծրագիրը կ՚ընդգրկէ նաեւ կլիմայական միջոցներ. ջրահեռացում եւ ջրհեղեղէ պաշտպանութիւն անցակէտերուն մէջ, երկաթուղային ենթակառոյցի վտանգներու հսկողութիւն, ելեկտրական լիցքաւորման կայաններու պաշտպանութիւն գերտաքացումէ եւ ջուրէ։
Շինարարութեան մէջ գտնուող սահմաններ
4 Նոյեմբերին Պետական եկամուտներու կոմիտէի նախագահ Էտուարտ Յակոբեան ՎԶԵԲ-ի հետ քննարկեց ընթացիկ ծրագիրները, ըստ ARKA գործակալութեան։ Խօսքը կը վերաբերէր Թուրքիոյ սահմանին վրայ Ախուրիկի եւ Մարգարայի, ինչպէս նաեւ Նախիջեւանի դիմաց՝ Երասխի նոր անցակէտերու կառուցման։ Նաեւ Իրանի սահմանին վրայ Մեղրիի անցակէտի արդիականացման եւ Երեւանի ու Սիւնիքի մարզի մաքսային-լոճիսթիք կեդրոններու մասին։ Կողմերը այն ատեն խօսեցան «մօտ ապագային» ստորագրութեան մասին։
ՎԶԵԲ-ը Հայաստանի մէջ կը գործէ 1992-էն ի վեր։ Մինչեւ 2026-ի Օգոստոսի վերջ ան երկրին մէջ ներդրած էր շուրջ 3,2 միլիառ եւրօ՝ 249 ծրագիրներու մէջ։ 2025-ին ան Հայաստանի մէջ ներդրեց ռեքորտային 426 միլիոն եւրօ։
Վերլուծում
Գումարը համեստ է պիւտճէի մը չափով, բայց ժամանակացոյցը ինքնին խօսուն է։ Հայաստանը իր սահմանները կը պատրաստէ աւելի մեծ երթեւեկութեան. Թուրքիան յայտարարած է, թէ պատրաստ է բանալու Մարգարայի դիմացի Ալիճանի անցակէտը, իսկ TRIPP ճանապարհը պիտի անցնի Սիւնիքէն։ Փոխադրողներուն եւ ճամբորդներուն համար հարցը գործնական է. աւելի արագ եւ ապահով ստուգումներ, հետեւաբար՝ սահմանին վրայ նուազ սպասում։ Եւրոպական ֆինանսաւորումը կ՚ամբողջացնէ Մեղրիի եւ նոր անցակէտերու վրայ արդէն սկսած աշխատանքները։ Մաքսային տարրալուծարանը կը մնայ կախեալ ուսումնասիրութենէ։ Իսկական մեկնակէտը պիտի ըլլայ համաձայնագիրի ստորագրումը։
Կարելի հետեւանքներ
Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին կառավարութեան հաստատումէն ետք վարկային համաձայնագիրը կարելի պիտի ըլլայ ստորագրել ՎԶԵԲ-ի հետ, ապա վաւերացնել հայկական ընթացակարգով։


