Հայաստան–Թուրքիա սահման. Անգարա պատրաստ է բանալու Ալիճանի ցամաքային անցակէտը եւ երկաթուղային անցումը
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Մարգարա, Հայաստան – Ալիճան, Թուրքիա
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —
Ամփոփում
Թուրքիա աւարտած է Հայաստանի հետ իր երկու անցակէտերը բանալու նախապատրաստութիւնները՝ Մարգարայի դիմաց գտնուող Ալիճանի ցամաքային անցակէտը եւ երկաթուղային անցումը։ Այս մասին Երեքշաբթի, 10 Նոյեմբերին, լրագրողներուն յայտնեց Թուրքիոյ փոխադրութեան եւ ենթակառուցուածքներու նախարար Ապտիւլքատիր Ուրալօղլու, ըստ ատրպէյճանական APA գործակալութեան։ Ան ըսաւ, որ հարցը ուղղակիօրէն քննարկած է իր հայ պաշտօնակիցին հետ։ «Եթէ փոխադարձ համաձայնութիւն կայանայ, չեմ կարծեր որ գործընթացը երկար տեւէ», աւելցուց ան՝ ճշդելով, որ Անգարա նկատի պիտի առնէ Ատրպէյճանի «զգայուն հարցերը»։ Ան կը յուսայ բացում մը «մօտ ապագային»։ Հայկական կողմը արդէն նորոգած եւ վերազինած է Մարգարայի անցակէտը։ Սահմանը փակ է 1993-էն ի վեր։ Յայտարարութիւնը կու գայ Նիկոլ Փաշինեանի Անթալիա այցելութեան նախօրեակին։
«Ժամանակը մեր օգտին կ՚աշխատի», ըսաւ Ապտիւլքատիր Ուրալօղլու։ Նախարարը կը հաստատէ, որ այս հարցով անձամբ կը հանդիպի իր հայ պաշտօնակիցին։ Ան ո՛չ թուական տուաւ, ո՛չ ալ ժամանակացոյց։
Երկաթուղային անցումը Կարս–Գիւմրի գիծին վրայ է, որ սահմանին փակուելէն ի վեր կանգ առած է։ Ցամաքային անցակէտը կը կապէ թրքական կողմի Ալիճանը Հայաստանի Արմաւիրի մարզի Մարգարային։
Մարգարա՝ պատրաստ ամառէն ի վեր
Երեւան կատարած է իր բաժինը։ 2026-ի Օգոստոսին Պետական եկամուտներու կոմիտէի նախագահ Էդուարդ Յակոբեան յայտարարած էր, որ նորոգուած եւ վերազինուած Մարգարայի անցակէտը պատրաստ է գործելու։ Ան արդէն առիթով մը գործածուած է. 2023-ի Փետրուարին, Թուրքիան հարուածած երկրաշարժէն ետք, մարդասիրական օգնութիւն փոխադրող հայկական բեռնատարներ անցան անկէ։
5 Նոյեմբերին Հայաստանի արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեան ըսած էր, որ սահմանը կրնայ բացուիլ եւ դիւանագիտական յարաբերութիւններ հաստատուիլ «ամէն պահ»։ Ան նշած էր նաեւ, որ երկկողմ առեւտուրը այժմ ուղղակիօրէն կը մաքսազերծուի, թէեւ ապրանքները տակաւին Վրաստանէն կ՚անցնին։
Պաքուի ստուերը
Ատրպէյճանի մասին վերապահութիւնը մանրուք չէ։ Անգարա սահմանը փակեց 1993-ին՝ Ղարաբաղեան առաջին պատերազմի ընթացքին Պաքուի հետ զօրակցաբար։ Այդ օրէն ի վեր Թուրքիա Երեւանի հետ բնականոնացումը կը կապէ հայ-ատրպէյճանական խաղաղութեան գործընթացի յառաջընթացին։
Նոյն խօսքին մէջ Ուրալօղլու յիշեց Հայաստանի հարաւէն անցնող փոխադրական ճամբան, որ Պաքու եւ Անգարա «Զանգեզուրի միջանցք» կը կոչեն։ Թուրքիա կը ծրագրէ անոր բոլոր հատուածները աւարտել ու շահագործման յանձնել «մօտաւորապէս չորս տարիէն»։
Վերլուծում
Անգարա յստակ, բայց պայմանական ազդանշան մը կու տայ։ Արհեստագիտական առումով երկու կողմերն ալ պատրաստ են։ Քաղաքականապէս բանալին կը մնայ Պաքուի մօտ, եւ թուրք նախարարը այդ բացայայտ կ՚ըսէ։ Հայաստանի համար բաց սահման մը շատ բան պիտի փոխէր։ Բեռնատարները այլեւս պիտի չանցնէին Վրաստանէն, իսկ գնացքը կրնար վերսկսիլ Գիւմրիի եւ Կարսի միջեւ։ Չորեքշաբթի Փաշինեանի Անթալիա այցելութիւնը ցոյց պիտի տայ, թէ «մօտ ապագան» թուական մը կը ստանա՞յ։
Կարելի հետեւանքներ
Նիկոլ Փաշինեան Չորեքշաբթի, 11 Նոյեմբերին, Անթալիա կը սպասուի՝ COP31-ի ղեկավարներու գագաթնաժողովին, իր երրորդ այցելութիւնը Թուրքիա։ Ո՛չ Անգարա, ո՛չ ալ Երեւան բացման թուական յայտարարած են։
