Մաքս եւ հարկեր. Հայաստան Պրիւքսէլի մէջ ստորագրեց Customs եւ Fiscalis ծրագիրներուն մասնակցութիւնը
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Պրիւքսէլ, Պելճիքա
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —
Ամփոփում
Հայ մաքսաւորներն ու հարկային աշխատողները պիտի աշխատին իրենց եւրոպացի գործընկերներուն հետ։ Հինգշաբթի, 12 Նոյեմբերին, Պրիւքսէլի մէջ Հայաստան ստորագրեց երկու համաձայնագիր, որոնք զինք կը մտցնեն Եւրոպական միութեան Customs (մաքս) եւ Fiscalis (հարկեր) ծրագիրներուն մէջ։ Պետական եկամուտներու կոմիտէի նախագահ Էդուարդ Յակոբեան զանոնք ստորագրեց Յանձնաժողովի կեդրոնատեղիին՝ Պեռլեմոնի մէջ, յանձնակատար Վոպկէ Հուքսթրայի հետ։ Մասնակցութիւնը նախատեսուած է 2027-ին, մէկ տարուան համար։ Երեւանի վրայ պիտի արժէ տարեկան 39 991 եւրօ՝ Customs-ի, եւ 36 528 եւրօ՝ Fiscalis-ի համար։ Փոխարէնը հայկական վարչութիւնը պիտի ունենայ դասընթացքներ, համատեղ ծրագիրներ, փորձի փոխանակում եւ եւրոպական համակարգչային միջոցներ։ Կառավարութիւնը այս փաստաթուղթերը հաւանած էր Նոյեմբեր 5-ին։ Ստորագրութիւնը Եւրոպական միութեան հետ մերձեցման շօշափելի քայլ մըն է՝ շատ արհեստագիտական ոլորտի մը մէջ։
«Ասիկա մեր Համապարփակ եւ ընդլայնուած գործընկերութեան համաձայնագիրին գործնական արդիւնքն է», գրեց Էդուարդ Յակոբեան Ֆէյսպուքի վրայ։ Ան զայն կը նկատէ նաեւ «Հայաստան–ԵՄ գագաթնաժողովին տրամաբանական շարունակութիւնը»։ Կողմերը համաձայնեցան նշանակել պատասխանատուներ, որոնք պիտի հետեւին համաձայնագիրներու գործադրութեան։ «Հայկական կողմը պատրաստ է անմիջապէս անցնիլ գործնական աշխատանքի», աւելցուց հարկային ծառայութեան ղեկավարը։
Ի՞նչ կը փոխէ Customs-ը
Customs ծրագիրը հաստատուած է Եւրոպական միութեան 2021/444 կանոնակարգով։ Ան կը կազմակերպէ ԵՄ անդամ եւ ոչ-անդամ երկիրներու մաքսային մարմիններուն համագործակցութիւնը։ Անոր նպատակն է պաշտպանել ԵՄ-ի ելեւմտական շահերը, պայքարիլ ապօրինի առեւտուրին դէմ եւ դիւրացնել օրինական առեւտուրը։
Հայաստանի համար ասիկա կը նշանակէ արդիականացնել մաքսային օրէնսդրութիւնը, բարելաւել ռիսկերու կառավարումը եւ աւելի թուայնացնել ընթացակարգերը։ Երկիրը պիտի կրնայ մասնակցիլ փորձնական ծրագիրներու եւ իր տեղեկատուական համակարգերը համատեղելի դարձնել եւրոպականներուն հետ։ Երկար ժամկէտի մէջ, ըստ ArmInfo գործակալութեան, ասիկա կրնայ դիւրացնել ներածումն ու արտածումը եւ նոյնիսկ ճամբայ բանալ եւրոպական փոխադրական համակարգին միանալու։
Fiscalis՝ հարկային խարդախութեան դէմ
Fiscalis-ը հիմնուած է 2021/847 կանոնակարգին վրայ։ Ան կը կապէ հարկային վարչութիւնները։ Անոր նպատակն է պայքարիլ հարկային խարդախութեան եւ հարկերէ խուսափելուն դէմ, ինչպէս նաեւ աւելի արդիւնաւէտ դարձնել հարկահաւաքութիւնը։ Հայ աշխատողները պիտի կրնան վերապատրաստուիլ, օգտագործել եւրոպական տեղեկատուական համակարգեր եւ աւելի լայն տուեալներ փոխանակել։
Արժէքը համեստ է։ Վճարը կը հաշուուի ծրագիրին պիւտճէին եւ Հայաստանի ՀՆԱ-ի յարաբերութեամբ՝ 80 տոկոս զեղչով։ Ծրագիրին դրամաշնորհները կրնան ուղղուիլ համակարգչային ոլորտին, վերապատրաստման եւ անձնակազմին։
Վերլուծում
Ասիկա ո՛չ անդամակցութիւն է, ո՛չ ալ յեղափոխութիւն։ Բայց այն տեսակի քայլ է, որ կարեւոր է։ Մաքսն ու հարկերը պետութեան սիրտն են։ Զանոնք եւրոպական չափանիշներուն համապատասխանեցնել կը նշանակէ հող պատրաստել մնացեալին համար՝ առեւտուր, փոխադրութիւն, ներդրողներու վստահութիւն։ Գումարը փոքր է՝ տարեկան հազիւ 76 500 եւրօ։ Իսկական փորձը ուրիշ տեղ է. հայկական վարչութեան կարողութեան մէջ՝ իւրացնելու այս մեթոտները։ Եւ այն ձեւին մէջ, որով Մոսկուա պիտի կարդայ այս մերձեցումը, մինչ Հայաստան Եւրասիական տնտեսական միութեան անդամ կը մնայ։
Կարելի հետեւանքներ
Համաձայնագիրները պիտի գործեն 2027-ին, մէկ տարուան համար։ Երկու կողմերն ալ պատասխանատուներ պիտի նշանակեն անոնց գործադրութեան հետեւելու համար։
