Հայկական ապրանքներու դէմ ռուսական սահմանափակումներ. Եւրասիական յանձնաժողովը կրկին յետաձգեց քննարկումը
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Մոսկուա, Ռուսաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —
Ամփոփում
Եւրասիական տնտեսական յանձնաժողովի կոլեգիայի նիստը, որ նուիրուած էր հայկական ապրանքներու նկատմամբ ռուսական սահմանափակումներուն եւ նախատեսուած էր 10 Նոյեմբերին, կրկին յետաձգուեցաւ։ Ասիկա մէկ շաբթուան մէջ երկրորդ յետաձգումն է։ Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարութիւնը հաստատեց զայն, բայց մերժեց ըսել պատճառը եւ նախաձեռնողը։ Նոր թուական չէ յայտարարուած։ Երեւան Սեպտեմբերին դիմած էր յանձնաժողովին, որպէսզի «առեւտրական արգելք» ճանչցուին Մոսկուայի կողմէ տարեսկիզբէն ի վեր դրուած արգելքները՝ գիւղատնտեսական մթերքներ, ձուկ, ծաղիկներ, ոգելից եւ անալքոհոլ քանի մը խմիչքներ, ներառեալ փոխադրումը։ Առաջին քննարկումը, որ նախատեսուած էր 3 Նոյեմբերին, արդէն մէկ շաբաթով յետաձգուած էր Հայաստանի խնդրանքով։
Այս հարցը հայ-ռուսական յարաբերութիւններուն ամէնէն շօշափելի նիւթերէն է։ Անիկա ուղղակիօրէն կը վերաբերի արտադրողներուն եւ արտահանողներուն, որոնց համար Ռուսաստանը կը մնայ կարեւոր շուկայ։ Եւ անիկա դանդաղօրէն կը յառաջանայ։
2 Նոյեմբերին էկոնոմիկայի նախարար Գէորգ Փափոյեան ինք յայտարարած էր առաջին յետաձգումը։ «Նիստը պէտք է տեղի ունենար 3 Նոյեմբերին, բայց մեր նախաձեռնութեամբ քննարկումը մէկ շաբաթով յետաձգուեցաւ», ըսած էր ան լրագրողներուն՝ խորհրդարանին մէջ։ Պատճառներուն մասին. «Հիմա չեմ կրնար ըսել։ Ճիշդ չէր ըլլար, աշխատանքային գործընթաց է»։ «Ժողովուրդ» օրաթերթին համաձայն, ան յստակեցուցած էր, որ յետաձգումը յանձնաժողովի պատասխանատու նախարարին հետ համաձայնութեան արդիւնք էր։
Ի՛նչ կը պահանջէ Երեւան
Հայաստան կ՚ուզէ, որ յանձնաժողովը գործածէ Եւրասիական տնտեսական միութեան մեքանիզմները՝ սահմանափակումները վերցնելու համար։ 21 Հոկտեմբերին Գէորգ Փափոյեան կը բացատրէր, թէ եթէ անոնք առեւտրական արգելք ճանչցուին, զանոնք կիրարկող երկիրը պէտք է վերցնէ զանոնք երեսուն օրուան ընթացքին։
Նախարարը նաեւ զգուշացուց, որ Հայաստանի դէմ որոշում մը «վտանգաւոր նախադէպ» պիտի ստեղծէ բոլոր անդամ պետութիւններուն համար։ «Եթէ միւս անդամ երկիրները խնդիր չտեսնեն մեր նկատմամբ կիրարկուած սահմանափակումներուն մէջ, ապա պէտք է սպասեն իրենց հերթին», ըսած էր ան Նոյեմբերի սկիզբը։
Քաղաքական դարձած առեւտրական վէճ մը
Տարեսկիզբէն ի վեր Մոսկուա կ՚արգիլէ հայկական ապրանքներու քանի մը տեսակներու ներածումն ու փոխադրումը միութեան տարածքով։ Միաժամանակ Ռուսաստան Երեւանէն կը պահանջէ հանրաքուէ կազմակերպել՝ ընտրելու համար Եւրոպական Միութեան եւ Եւրասիական տնտեսական միութեան միջեւ։
Հայկական կառավարութիւնը, իր կարգին, հարցը կը ներկայացնէ որպէս տնտեսական վէճ։ Ան մօտաւորապէս 15 միլիառ դրամի բարձրացուցած է արտահանողներուն նոր շուկաներ գտնելու օգնող նպաստները։ 6 Նոյեմբերին Գէորգ Փափոյեան գնահատեց, որ միութենէն դուրս գալը ինքնին կրնայ աճը նուազեցնել մօտաւորապէս 0,65 տոկոսային կէտով։ Նիկոլ Փաշինեան, իր կողմէ, կը կրկնէ, որ Հայաստան մտադիր չէ ԵԱՏՄ-էն դուրս գալու։
Համաձայնութեան կանոնը
Կը մնայ էական խոչընդոտ մը, որուն կ՚ակնարկէ հայկական մամուլը. նման որոշումները կ՚առնուին համաձայնութեամբ (քոնսենսուսով)։ Ուրեմն պէտք պիտի ըլլայ նաեւ Ռուսաստանի համաձայնութիւնը, որուն դէմ ուղղուած է բողոքը։ Նախարարութիւնը այս կէտը չէ մեկնաբանած։
Վերլուծում
Երկու յետաձգում, երկու լռութիւն։ Առաջինը Երեւանէն եկաւ, երկրորդին հեղինակը անյայտ կը մնայ։ Այս զսպուածութեան ետին կրնան ըլլալ Մոսկուայի հետ ուղղակի բանակցութիւններ, կամ անորոշ քուէարկութենէ մը առաջ միւս անդամներու աջակցութեան որոնում։ Ոչինչ կը թոյլատրէ եզրակացնել։ Հայ արտահանողներուն համար արդիւնքը նոյնն է. սահմանափակումները կը մնան, ժամանակացոյցը կ՚երկարի։ Հարցը նաեւ փորձաքար մըն է միութեան իսկ համար։ Եթէ անոր յանձնաժողովը չկարենայ որոշում կայացնել երկու անդամներու միջեւ վէճի մը մասին, անոր կարգաւորման մեքանիզմները կը կորսնցնեն իրենց վստահելիութիւնը։
Կարելի հետեւանքներ
Հայկական բողոքի քննարկման համար նոր թուական չէ ճշդուած։ Ռուսական սահմանափակումները ուժի մէջ կը մնան։
