Տուպլին. Հայաստանին աջակցող «Հիմնական խումբը» կը դատապարտէ ռուսական ճնշումը եւ օգնութիւն կը խոստանայ էներգետիկայի մէջ

Հանդիպում՝ ԵՔՀ գագաթնաժողովի լուսանցքին

Հանդիպումը տեղի ունեցաւ Հինգշաբթի, Տուպլինի մէջ, Եւրոպական քաղաքական համայնքի 9-րդ գագաթնաժողովի լուսանցքին։ Նիկոլ Փաշինեանի շուրջ էին Ֆրանսայի, Էսթոնիոյ, Լեթոնիոյ, Լիթուանիոյ, Միացեալ Թագաւորութեան ղեկավարները կամ ներկայացուցիչները եւ ԵՄ-ի արտաքին գործոց Բարձր ներկայացուցիչը։ Յայտարարութիւնը նոյն երեկոյ հրապարակեցին Ելիսէեան պալատը եւ ԵՄ-ի ծառայութիւնները։

Ուրիշներ ստորագրեցին առանց սեղանին շուրջ ըլլալու. Գերմանիան, Հոլանտան, Նորվեկիան, Լեհաստանը, Եւրոպական խորհուրդի նախագահը եւ Եւրոպական յանձնաժողովի նախագահը։ Հրապարակուած տարբերակները թեթեւօրէն կը տարբերին մասնակիցներու ճշգրիտ ցանկին մէջ։ Բովանդակութիւնը նոյնն է։

Ի՞նչ կ՚ըսէ յայտարարութիւնը

Յայտարարութիւնը կը սկսի էականէն. աջակցութիւն Հայաստանի «ինքնիշխանութեան, տարածքային ամբողջականութեան, կայունութեան, անկախութեան եւ դիմադրողականութեան»։ Ապա կը յիշէ հինգ ամիս առաջ կայացած խորհրդարանական ընտրութիւնները։ Ստորագրողներուն համաձայն՝ հայերը կատարեցին «յստակ ընտրութիւն՝ յօգուտ խաղաղութեան, ժողովրդավարութեան եւ Եւրոպայի հետ աւելի սերտ կապերու», հակառակ Ռուսիոյ «բազմաձեւ միջամտութեան»։

Ապա կու գայ ամէնէն խիստ նախադասութիւնը։ Ընտրութիւններէն ի վեր Մոսկուայի ուղղակի քաղաքական եւ տնտեսական ճնշումը «միայն կ՚աճի»։ Ռուսիան «աննախադէպ սահմանափակումներ» դրած է հայկական արտահանման վրայ։ Եւ «այժմ կը սպառնայ էներգիայի մատակարարումը օգտագործել իբրեւ ահաբեկման միջոց»։

Յայտարարուած պատասխանը՝ օգնել Հայաստանին «ազատօրէն ընտրելու իր ճակատագիրը»՝ բազմազանեցնելով գործընկերները, մանաւանդ առեւտուրի եւ էներգետիկայի մէջ։

Համատեքստը. եւրոպական մաքսեր եւ ռուսական արգելքներ

Յայտարարութիւնը կը յենի արդէն կայացած որոշումի մը վրայ։ 10 Հոկտեմբերէն ի վեր ԵՄ-ի 2026/2269 կանոնակարգը երկու տարով կը վերցնէ մաքսերը Եւրոպական Միութիւն հայկական արտահանման մօտաւորապէս 80 տոկոսին վրայ։ Այս արտօնութիւնները ԵՄ-ի TARIC մաքսային տուեալներու շտեմարանին մէջ մտան միայն Նոյեմբերի սկիզբը։

Միւս կողմէ, տարեսկիզբէն ի վեր Մոսկուան արգելք արգելքի ետեւէն կը դնէ. գիւղատնտեսական արտադրանք, ձուկ, ծաղիկներ, քանի մը խմիչքներ, նաեւ փոխադրման ընթացքին։ Երեւան դիմած է Եւրասիական տնտեսական յանձնաժողովին։ Հարցի քննարկումը արդէն երկու անգամ յետաձգուած է։

Յայտարարութիւնը կ՚ողջունէ նաեւ Ատրպէյճանի հետ խաղաղութեան գործընթացը, 2025 Օգոստոսի Ուաշինկթընի գագաթնաժողովէն ի վեր «զգալի յառաջընթացը» եւ Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններու կարգաւորումը։ Նոյն օրը Տուպլինի մէջ Նիկոլ Փաշինեան հանդիպեցաւ Իլհամ Ալիեւի հետ։