TRIPP. Խորհրդարանը վերջնականապէս ընդունեց ծրագիրի ընկերութեան օրէնսդրական շրջանակը
- Հրատարակուած՝
- Թարմացուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —
Ամփոփում
«Թրամփի ուղի»-ին իրաւական շրջանակը արագ կը յառաջանայ։ Այս Հինգշաբթի՝ 12 Նոյեմբերին, արտահերթ նիստի գումարուած Հայաստանի Ազգային ժողովը առաջին ընթերցումով ընդունեց եօթը օրինագիծերէ բաղկացած փաթեթ մը։ Ան պէտք է կարելի դարձնէ այն ընկերութեան ստեղծումը, որ պիտի կառուցէ եւ կառավարէ TRIPP միջանցքը։ Փաթեթը ստացաւ 64 կողմ քուէ, ոչ մէկ դէմ։ Խորհրդարանական ընդդիմութիւնը չմասնակցեցաւ նիստին։ Արդարադատութեան փոխնախարար Տիգրան Դադունց պաշտպանեց «նոր իրաւական հաստատութիւն» մը՝ յատուկ կարգ մը այն ընկերութիւններուն համար, որոնք ստեղծուած են վաւերացուած միջազգային պայմանագրի մը հիման վրայ եւ որոնց առնուազն 25 տոկոսը կը պատկանի պետութեան։ Քանի մը ժամ ետք պատգամաւորները փաթեթը ընդունեցին երկրորդ եւ վերջնական ընթերցումով՝ դարձեալ առանց դէմ քուէի եւ առանց ընդդիմութեան։ Երկու օր առաջ նախագահ Վահագն Խաչատուրեան ստորագրած էր Միացեալ Նահանգներու հետ շրջանակային համաձայնագրի վաւերացման օրէնքը։
Նիստի օրակարգին վրայ կար մէկ հարց։ Կառավարութիւնը զայն պահանջած էր 5 Նոյեմբերին՝ հիմնուելով «Թրամփի ուղի՝ յանուն միջազգային խաղաղութեան եւ բարգաւաճման» (TRIPP) հայ-ամերիկեան շրջանակային համաձայնագրին վրայ, որ վաւերացուած էր 28 Հոկտեմբերին՝ 63 կողմ եւ 32 դէմ քուէով։ News.am-ի համաձայն, քուէարկութիւնը տեւեց քանի մը վայրկեան։ Ընդդիմադիր երկու խմբակցութիւնները՝ «Ուժեղ Հայաստան» եւ «Հայաստան», բացակայ էին։
Յատուկ կարգ՝ պայմանագրով ստեղծուած ընկերութիւններուն համար
Փաթեթին հիմնական մասը կը փոփոխէ «Բաժնետիրական ընկերութիւններու մասին» օրէնքը։ Անոր կը հետեւին վեց այլ օրէնսդրական ակտեր՝ Քաղաքացիական օրէնսգիրքը, գնումներու, տնտեսական մրցակցութեան եւ սպառողներու շահերու պաշտպանութեան, հանրային-մասնաւոր գործընկերութեան եւ սնանկութեան մասին օրէնքները, ինչպէս նաեւ Սնանկութեան օրէնսգիրքը։ Իւրաքանչիւրը բացառութիւններ կը նախատեսէ այդ ընկերութիւններուն համար։
«Խօսքը պարզապէս գործող օրէնքէն առանձին բացառութիւններ նախատեսելու մասին չէ, այլ ճկուն եւ կանխատեսելի իրաւական շրջանակ ստեղծելու մասին», ըսաւ Տիգրան Դադունց, ըստ Արմենփրեսի։ Կարգը կը կիրառուի միայն երկու պայմանով. ընկերութիւնը պէտք է ստեղծուած ըլլայ Հայաստանի վաւերացուցած պայմանագրի մը հիման վրայ եւ զայն գործադրելու նպատակով, իսկ պետութեան բաժնեմասը պէտք է ըլլայ առնուազն 25 տոկոս։ Եթէ բաժնեմասը այդ սահմանէն վար իջնէ, յատուկ կանոնները կը դադրին գործելէ։
Փոխնախարարը իբրեւ երաշխիք ներկայացուց այն հարցերու փակ ցանկը, որոնք կրնան ընդհանուր օրէնքէն տարբեր կերպով կարգաւորուիլ։ Անոր մէջ են խոշոր գործարքները, կառավարման մարմիններու կազմաւորումն ու որոշումներու կայացումը, բաժնետոմսերու փոխանցումը եւ բաժնետէրերու պատասխանատուութիւնը։
Ընկերութիւն մը, որուն 26 տոկոսը հայկական է
Շրջանակային համաձայնագրին համաձայն, TRIPP զարգացման ընկերութեան 26 տոկոսը պիտի պատկանի Հայաստանին, իսկ 74 տոկոսը՝ ամերիկեան կողմին, սկզբնական 49 տարուան ժամկէտով։ Եթէ երկու երկիրները համագործակցութիւնը երկարաձգեն 50 տարիով, Հայաստանի բաժինը պիտի բարձրանայ 49 տոկոսի։ Վաւերացման օրէնքը նախագահ Վահագն Խաչատուրեան ստորագրեց 10 Նոյեմբերին։
Խորհրդարանը ընդունեց արագացուած ընթացակարգ մը։ Երկրորդ ընթերցումը պէտք է կայանայ 24 ժամուան ընթացքին։ Երեքական ժամ նախատեսուած է գրաւոր առաջարկներու եւ գլխաւոր յանձնաժողովի եզրակացութեան համար։ Ազատութեան համաձայն, Ազգային ժողովի փոխնախագահ Ռուբէն Ռուբինեան յայտարարեց, որ երկրորդ ընթերցումը տեղի պիտի ունենայ նոյն օրը՝ կէսօրէ ետք։
Վերջնական քուէարկութիւնը՝ կէսօրէ ետք
Արագացուած ընթացակարգը իր արդիւնքը տուաւ։ Կէսօրէ ետքի համար յայտարարուած երկրորդ ընթերցումը իսկապէս տեղի ունեցաւ նոյն օրը, նոյն արտահերթ նիստին։ Եօթը նախագիծերն ալ ընդունուեցան առանց դէմ քուէի։ Ընդդիմադիր երկու խմբակցութիւնները՝ «Ուժեղ Հայաստան» եւ «Հայաստան», մասնակցեցան ո՛չ քննարկումներուն, ո՛չ ալ քուէարկութիւններուն։
Վերլուծում
Կառավարութիւնը որոշեց չգրել TRIPP-ի համար յատուկ օրէնք մը, այլ ընդհանուր կանոն մը՝ պայմանագրով ծնած ամէն ընկերութեան համար։ Իրաւական տեսակէտէն այս մէկը աւելի հաստատուն է եւ թերեւս պիտի ծառայէ այլ ծրագիրներու։ Բայց այդպիսով գնումներու եւ մրցակցութեան կանոններէն բացառութիւնները լայն ընդգրկում կը ստանան։ Երաշխիքները թուղթի վրայ կան՝ վաւերացուած պայմանագիր, 25 տոկոսի սահման, փակ ցանկ։ Սակայն դահլիճին մէջ բանավէճ տեղի չունեցաւ, որովհետեւ ընդդիմութիւնը բացակայ էր։ Իսկական հարցերը պիտի ծագին ընկերութեան կանոնադրութեան հետ, որ տակաւին պէտք է բանակցուի Ուաշինկթընի հետ։
Կարելի հետեւանքներ
Օրէնքները հիմա կը ղրկուին նախագահին՝ ստորագրութեան։ Յետոյ պիտի գան ընկերութեան ստեղծումը եւ անոր կանոնադրութեան բանակցութիւնը։
