TRIPP. Վահագն Խաչատուրեան ստորագրեց վաւերացումը, խորհրդարանը կ՚անցնի ծրագրի ընկերութեան
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —
Ամփոփում
«Թրամփի ճանապարհ»-ը նոր փուլ մը անցաւ։ Հայաստանի նախագահ Վահագն Խաչատուրեան 10 Նոյեմբերին ստորագրեց TRIPP ծրագրին շուրջ Միացեալ Նահանգներու հետ ռազմավարական գործակցութեան շրջանակային համաձայնագիրը վաւերացնող օրէնքը, յայտնեց նախագահի աշխատակազմը Չորեքշաբթի, 11 Նոյեմբերին։ Պատգամաւորները զայն հաստատած էին 28 Հոկտեմբերին՝ 63 կողմ եւ 32 դէմ քուէներով։ Նոյն օրը պետութեան ղեկավարը ստորագրեց նաեւ Խաղաղութեան խորհուրդի կանոնադրութեան եւ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու հետ ծառայութիւններու ու ներդրումներու համաձայնագրին վաւերացումները։ Հիմա կարգը ծրագիրը իրականացնող ընկերութեանն է։ Կառավարութիւնը խնդրած է Ազգային ժողովի արտակարգ նիստ՝ այս Հինգշաբթի, 12 Նոյեմբերին, ժամը 11-ին։ Օրակարգին վրայ՝ եօթ օրինագիծ, որոնք վաւերացուած պայմանագրով ստեղծուած եւ առնուազն 25 տոկոսով պետութեան պատկանող ընկերութիւնները կ՚ազատեն գնումներու, մրցակցութեան եւ հանրային-մասնաւոր գործակցութեան կանոններէն։
Ստորագրութիւնը եկաւ առանց արարողութեան։ Նախագահի աշխատակազմի հաղորդագրութեան համաձայն, զոր մէջբերեցին ռուսական ԹԱՍՍ գործակալութիւնը եւ News.am կայքը, Վահագն Խաչատուրեան օրէնքը ստորագրեց 10 Նոյեմբերին։ Ան կը վաւերացնէ «Միջազգային խաղաղութեան եւ բարգաւաճման Թրամփի ճանապարհ»-ին (TRIPP) մասին հայ-ամերիկեան շրջանակային համաձայնագիրը։
Տեքստը կը նախատեսէ Սիւնիքով անցնող փոխադրական կապ մը Ատրպէյճանի եւ անոր Նախիջեւանի անկլաւին միջեւ, երկաթուղիներով, ճանապարհներով, ելեկտրական գիծերով եւ հաղորդակցական ցանցերով։ Ան կը բխի 2025 Օգոստոս 8-ին Ուաշինկթընի մէջ Նիկոլ Փաշինեանի եւ Իլհամ Ալիեւի ստորագրած յայտարարութենէն՝ Տոնալտ Թրամփի ներկայութեամբ։
Միանգամայն քանի մը օրէնք
Նախագահը նոյն օրը ստորագրեց այլ տեքստեր ալ։ Անոնց կարգին են Խաղաղութեան խորհուրդի կանոնադրութեան վաւերացումը, զոր պատգամաւորները հաստատած էին 28 Հոկտեմբերին, եւ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու հետ ծառայութիւններու առեւտուրի ու ներդրումներու համաձայնագրին վաւերացումը։
Հինգշաբթի՝ ծրագրի ընկերութիւնը
Յաջորդ քայլը անմիջապէս կու գայ։ 5 Նոյեմբերին կառավարութիւնը խնդրեց արտակարգ նիստ մը այս Հինգշաբթի ժամը 11-ին։ Եօթ օրինագիծ պիտի անցնին առաջին եւ երկրորդ ընթերցումներէն, երկրորդը՝ կարելի է 24 ժամուան ընթացքին։ Փաթեթը կառավարութեան անունով կը ներկայացնէ արդարադատութեան փոխնախարար Տիգրան Տատունց։
Փաթեթը մնայուն կարգ մը կը ստեղծէ Հայաստանի վաւերացուցած պայմանագրի մը կիրարկման համար հիմնուած ընկերութիւններու համար, երբ պետութեան բաժինը առնուազն 25 տոկոս է։ Այդպէս է TRIPP-ի զարգացման ընկերութիւնը. 26 տոկոս՝ Հայաստանի, 74 տոկոս՝ ամերիկեան կողմին, 49 տարուան առաջին շրջանի մը համար։
BusinessDaily տնտեսական կայքին համաձայն, այս ընկերութիւնները իրենց կանոնադրութեամբ կամ բաժնետէրերու համաձայնագրով պիտի կարենան տասը բնագաւառներու մէջ շեղիլ բաժնետիրական ընկերութիւններու մասին օրէնքէն։ Անոնց վրայ պիտի չտարածուին գնումներու եւ հանրային-մասնաւոր գործակցութեան մասին օրէնքները։ Անոնց գործարքները մրցակցութեան իրաւունքի տեսանկիւնէն պիտի չհամարուին համակեդրոնացում։ Եթէ պետութեան բաժինը իջնէ 25 տոկոսէն վար, այս կարգը կը դադրի։
Ինքնիշխանութիւնը երաշխաւորուած, կանոնադրութիւնը տակաւին չգրուած
Արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեան 27 Հոկտեմբերին պատգամաւորներուն կրկնեց, թէ ենթակառոյցները պիտի մնան հայկական ինքնիշխանութեան եւ իրաւասութեան ներքեւ։ Ան նաեւ ընդունեց, որ ընկերութեան կանոնադրութիւնը եւ բաժնետէրերու համաձայնագիրը տակաւին պէտք է բանակցուին։ 7 Նոյեմբերէն ի վեր Ուաշինկթընի, Երեւանի եւ Պաքուի տեխնիկական խումբերը կ՚աշխատին փոխադրութեան եւ ելեկտրականութեան վրայ։
Վերլուծում
Քայլերուն կարգը ամէն ինչ կ՚ըսէ։ Նախ քուէարկութիւնը, ապա ստորագրութիւնը, իսկ հիմա շինարարութիւնը իրականացնող ընկերութեան իրաւական շրջանակը։ Առանց այս օրէնքներուն՝ համաձայնագիրը թուղթի վրայ պիտի մնար։ Կառավարութիւնը կ՚արագացնէ. երկու ընթերցում՝ քսանչորս ժամուան մէջ։ Վէճը կը տեղափոխուի։ Ինքնիշխանութիւնը, ըստ Երեւանի, երաշխաւորուած է։ Կը մնան բացառութիւնները. գնումներու եւ մրցակցութեան կանոններէն դուրս ընկերութիւն մը կը խուսափի սովորական վերահսկողութենէն։ Վաւերացման դէմ քուէարկած ընդդիմութիւնը հաւանաբար պիտի կառչի ատոր։ Կանոնադրութիւնը տակաւին հրապարակային չէ։ Հոն պիտի որոշուի Հայաստանի իրական կշիռը ծրագրին մէջ։
Կարելի հետեւանքներ
Եթէ երկու ընթերցումներն ալ ընդունուին, օրէնքները իրենց կարգին պէտք է ստորագրուին նախագահին կողմէ։ Կառավարութեան գրութեան համաձայն, անկէ ետք կարելի պիտի ըլլայ սկսիլ TRIPP-ի զարգացման ընկերութեան ստեղծումը։
