TRIPP. ամերիկեան AECOM Երեւանի մէջ ներկայացուց երկաթուղիի ուսումնասիրութեան առաջին արդիւնքները
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Հայաստանի հարաւէն անցնելիք TRIPP ճանապարհի երկաթուղիի ուսումնասիրութեան առաջին արդիւնքները ներկայացուեցան Երեւանի մէջ, Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին։ Ամերիկեան AECOM ճարտարագիտական ընկերութիւնը զանոնք ներկայացուց փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորեանին եւ քանի մը պետական մարմիններու ներկայացուցիչներուն, յայտնեց կառավարութիւնը։ Խօսքը կը վերաբերէր ապագայ երկաթուղիի նախնական վերլուծութեան, ինչպէս նաեւ միջանցքին երկայնքով նախատեսուած ճամբաներուն, ելեկտրական եւ թուային կապերուն։ Կողմերը ծրագրեցին նաեւ տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրութեան յաջորդ փուլերը։ Միացեալ Նահանգներու դեսպանատան համաձայն՝ երկաթուղիի ուսումնասիրութիւնը «աւարտին կը մօտենայ»։ TRIPP-ը՝ «Թրամփի ճանապարհ՝ յանուն միջազգային խաղաղութեան եւ բարգաւաճման», պիտի կապէ Ատրպէյճանը իր Նախիջեւանի անջատ հատուածին հետ՝ Հայաստանի տարածքով եւ հայկական իրաւասութեան ներքեւ։ Ո՛չ գիծը, ո՛չ արժէքը, ո՛չ ալ շինարարութեան ժամանակացոյցը հրապարակուած են։
Հանդիպումը տեղի ունեցաւ Երեւանի մէջ, կառավարութեան շէնքին մէջ, Մհեր Գրիգորեանի նախագահութեամբ։ Անոր դիմաց նստած էին AECOM-ի մասնագէտներն ու առնչուող նախարարութիւններու պատասխանատուները։
Պաշտօնական հաղորդագրութիւնը համառօտ է։ Ան կը խօսի երկաթուղային ենթակառոյցի եւ նախատեսուած միւս ցանցերուն՝ ճամբաներու, ելեկտրական գիծերու եւ թուային կապերու աշխատանքին «նախնական վերլուծութեան» մասին։ Կարգաւորուեցան նաեւ ուսումնասիրութեան շարունակութեան կազմակերպչական հարցերը։ Ոչ մէկ թիւ հրապարակուեցաւ։
Գրեթէ աւարտած ուսումնասիրութիւն
Միացեալ Նահանգներու դեսպանատունը աւելի յստակ եղաւ։ «Քանի որ երկաթուղիի ճարտարագիտական ուսումնասիրութիւնը աւարտին կը մօտենայ, AECOM այս շաբաթ վերադարձաւ Հայաստան՝ բարձրաստիճան պաշտօնատարներուն ներկայացնելու համար անոր նախնական եզրակացութիւնները», գրեց ան։ Ընկերութիւնը կը փնտռէ նաեւ TRIPP-ի հետ կապուած ենթակառոյցներու մէջ «լրացուցիչ ներդրումներու» կարելիութիւններ։
Թեքսասի Տալլաս քաղաքին մէջ կեդրոնատեղի ունեցող AECOM-ը ենթակառոյցներու ճարտարագիտութեան եւ խորհրդատուութեան համաշխարհային խումբ մըն է։ Ասիկա տեղւոյն վրայ անոր առաջին առաքելութիւնը չէ. Յուլիսին անոր խումբերը արդէն ուսումնասիրած էին միջանցքին տարածքը՝ երկաթուղիին եւ միւս կառոյցներուն նախագծումը պատրաստելու համար։
Ի՞նչ պիտի կապէ TRIPP-ը
Ծրագիրը ծնունդ առաւ 8 Օգոստոս 2025-ին Սպիտակ տան մէջ Նիկոլ Փաշինեանի եւ Իլհամ Ալիեւի ստորագրած համատեղ հռչակագրէն՝ Տանըլտ Թրամփի ներկայութեամբ։ Ան պիտի ապահովէ անարգել կապ Ատրպէյճանի եւ Նախիջեւանի միջեւ՝ Հայաստանի Սիւնիքի մարզին ճամբով։
Երեւան կը շեշտէ, որ ճանապարհը պիտի մնայ հայկական ինքնիշխանութեան եւ իրաւասութեան ներքեւ։ Կառավարութիւնը հոն կը տեսնէ երկիրը փոխադրական կեդրոնի վերածելու եւ ներդրողներ գրաւելու առիթ։ Պատգամաւորները Ուաշինկթընի հետ շրջանակային համաձայնագիրը վաւերացուցին 28 Հոկտեմբերին՝ 63 կողմ եւ 32 դէմ քուէներով։ Նախագահ Վահագն Խաչատուրեան զայն ստորագրեց 10 Նոյեմբերին։
Հայկական երկաթուղին՝ բանակցութեան սեղանին
Արդիւնքները կու գան այն պահուն, երբ Երեւան կը վերաքննէ իր գործող ցանցին ճակատագիրը։ 2008-էն ի վեր զայն երեսուն տարուան զիջումով կը շահագործէ «Ռուսական երկաթուղիներ»-ու (ՌԺԴ) դուստր ընկերութիւն մը։ Հայ-ռուսական աշխատանքային խումբը առաջին անգամ հաւաքուեցաւ 17 Նոյեմբերին։ Անոր երկրորդ նիստը տեղի պիտի ունենայ Երեւանի մէջ՝ մինչեւ ամսուան վերջ, նոյն կազմով։
Նիկոլ Փաշինեան ՌԺԴ-էն կ՚ակնկալէ ներդրումներ, որոնք երկաթուղին մրցունակ կը դարձնեն։ Հակառակ պարագային՝ ան պիտի փնտռէ այլ ներդրողներ։ 3 Դեկտեմբերին ան Մոսկուայի մէջ պիտի հանդիպի Վլատիմիր Փութինի։
Վերլուծում
AECOM-ի ուսումնասիրութիւնը այն տեխնիկական հիմքն է, առանց որուն TRIPP-ը կը մնայ դիւանագիտական խոստում մը։ Քանի դեռ գիծը, արժէքը եւ նիւթական ապահովումը յայտնի չեն, ոչ ոք կրնայ ըսել, թէ երբ պիտի երթեւեկեն առաջին գնացքները։ Բայց քայլերը իրար կը յաջորդեն. վաւերացում, ծրագրի ընկերութիւն, Պաքուի ու Ուաշինկթընի հետ տեխնիկական խումբեր, իսկ հիմա՝ ճարտարագէտներու եզրակացութիւնները։ Ամենազգայուն կէտը գործող ցանցն է։ TRIPP-ի գիծը պիտի միանայ հայկական գիծերուն, որոնք այսօր կը կառավարէ ռուսական դուստր ընկերութիւն մը։ Ամերիկեան ծրագիրը եւ Մոսկուայի հետ բանակցութիւնները զուգահեռ կը յառաջանան, եւ մէկը պիտի ազդէ միւսին վրայ։
Կարելի հետեւանքներ
Տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրութեան յաջորդ փուլերը ծրագրուած են։ Երկաթուղիի հայ-ռուսական աշխատանքային խումբը դարձեալ պիտի հաւաքուի Երեւանի մէջ՝ մինչեւ Նոյեմբերի վերջ։ Նիկոլ Փաշինեան 3 Դեկտեմբերին Մոսկուա պիտի ըլլայ։


