Սամուէլ Մկրտչեան նշանակուեցաւ Ռուսաստանի մէջ Հայաստանի դեսպան, Գուրգէն Արսէնեան ետ կանչուեցաւ
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Սամուէլ Մկրտչեան Ռուսաստանի մէջ Հայաստանի նոր դեսպանն է։ Նախագահ Վահագն Խաչատուրեան հրամանագիրը ստորագրեց ուրբաթ, 20 Նոյեմբերին, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի առաջարկով։ Դիւանագէտին նստավայրը պիտի ըլլայ Մոսկուա։ Երկրորդ հրամանագրով մը ետ կանչուեցաւ իր նախորդը՝ Գուրգէն Արսէնեան, որ պաշտօնի վրայ էր 2024-ի Օգոստոսէն։ Նշանակումը վերջ կու տայ շաբաթներու սպասումի։ Նոյեմբերի սկիզբը Երեւանի օրաթերթ մը պնդած էր, թէ Մոսկուա կը մերժէ համաձայնութիւն տալ, ինչ որ Ռուսաստանի Արտաքին գործոց նախարարութիւնը հերքած էր։ Սամուէլ Մկրտչեան մինչ այժմ կը ղեկավարէր հայկական նախարարութեան Եւրոպայի վարչութիւնը։ Ան եղած է դեսպան Լեհաստանի մէջ եւ Հայաստանը ներկայացուցած է ՕԹԱՆ-ի մօտ։ Ան պաշտօնի կ՚անցնի ծանրաբեռն պահու մը. Նիկոլ Փաշինեան 3 Դեկտեմբերին Մոսկուա պիտի ըլլայ՝ Վլատիմիր Փութինի հետ հանդիպելու, հայկական ապրանքներու դէմ ռուսական սահմանափակումներու ֆոնին։
Երկու հրամանագիրները հրապարակուեցան նախագահականի կայքին վրայ, ապա տարածուեցան Հայաստանի Արտաքին գործոց նախարարութեան կողմէ։ Սամուէլ Մկրտչեան կը դառնայ արտակարգ եւ լիազօր դեսպան՝ Մոսկուա նստավայրով։
Գուրգէն Արսէնեան, իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցութեան նախկին երեսփոխան, պաշտօնը կը վարէր 14 Օգոստոս 2024-էն ի վեր։ 3 Նոյեմբերին Ռուսաստանի արտաքին գործոց փոխնախարար Միխայիլ Գալուզին զինք ընդունած եւ անոր յանձնած էր նախարարութեան «Փոխգործակցութեան համար» կրծքանշանը։
Եւրոպական հարցերէն եկող դիւանագէտ մը
Սամուէլ Մկրտչեան իր ասպարէզին մեծ մասը նուիրած է Եւրոպային եւ անվտանգութեան։ Ան պաշտօնավարած է Լիբանանի մէջ եւ ՕԹԱՆ-ի մօտ, ապա ղեկավարած է սպառազինութեան վերահսկողութեան վարչութիւնը։ 2018-ի Նոյեմբերին Լեհաստանի մէջ դեսպան նշանակուելով՝ ան իր հաւատարմագրերը յանձնած է Վարշաւայի մէջ, 2019-ի Յունուարին։
Այս կենսագրութիւնը ենթադրութիւններու տեղի տուած էր։ 1 Նոյեմբերին Երեւանի օրաթերթ մը, անանուն աղբիւրի մը վկայակոչելով, պնդած էր, թէ Մոսկուա մերժած է անոր թեկնածութիւնը՝ անոր եւրոպական անցեալին պատճառով։ Ռուսական դիւանագիտութիւնը պատասխանած էր, որ այդ տեղեկութիւնը «իրականութեան չի համապատասխաներ»։
Կարեւոր պաշտօն մը՝ լարուած յարաբերութիւններու մէջ
Երեւանի եւ Մոսկուայի յարաբերութիւնները դժուար շրջան մը կ՚ապրին։ 11 Նոյեմբերին Հայաստանը զրկուեցաւ Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակերպութեան (ՀԱՊԿ) մէջ քուէարկելու իրաւունքէն՝ 2024-էն ի վեր իր անդամավճարը չվճարելուն պատճառով։ Առեւտուրի մէջ Երեւան կը վիճարկէ իր կարգ մը ապրանքներուն դէմ ռուսական սահմանափակումները եւ չի բացառեր Եւրասիական տնտեսական միութեան դատարան դիմելը։
Նշանակման նոյն օրը Ռուսաստանի Արտաքին գործոց նախարարութեան խօսնակ Մարիա Զախարովա յայտարարեց, թէ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի միջեւ 2020-2022-ին ռուսական միջնորդութեամբ կնքուած համաձայնութիւնները «արդիական կը մնան»։ Անոր խօսքով՝ կողմերէն ոչ մէկը ետ առած է իր ստորագրութիւնը։ Ան ընդունեց, որ Պաքու եւ Երեւան այժմ ուղղակի բանակցութիւնները կը նախընտրեն, եւ ըսաւ, որ Մոսկուա կը յարգէ այդ ընտրութիւնը։
Վերլուծում
Նշանակումը կը լուծէ ամառէն ի վեր կախեալ մնացած հարց մը։ Նոր դեսպանին կենսագրութիւնը՝ իբրեւ Եւրոպայի եւ ՕԹԱՆ-ի մասնագէտ, ուշադրութիւն կը գրաւէ այն պահուն, երբ Երեւան բացայայտօրէն կը մերձենայ Եւրոպական միութեան։ Մոսկուա, ամէն պարագայի, հերքած է որեւէ արգելափակում։ Քաղաքական դէմքի մը փոխարէն ասպարիզային դիւանագէտի մը ընտրութիւնը նաեւ փոփոխութիւն մըն է իշխող կուսակցութենէն եկած Գուրգէն Արսէնեանէն ետք։ Ժամանակացոյցը գրեթէ դադար չի ձգեր. Նիկոլ Փաշինեանի այցը 3 Դեկտեմբերին, Եւրասիական միջկառավարական խորհուրդը 11-12 Դեկտեմբերին, ԵԱՏՄ-ի եւ ԱՊՀ-ի գագաթնաժողովները Դեկտեմբերի վերջը՝ Ռուսաստանի մէջ։
Կարելի հետեւանքներ
Սամուէլ Մկրտչեան պէտք է իր հաւատարմագրերը յանձնէ Մոսկուայի մէջ։ Նիկոլ Փաշինեան հոն կը սպասուի 3 Դեկտեմբերին՝ Վլատիմիր Փութինի հետ բանակցութիւններու։


