Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Տնտեսութիւն Հարաւային Կովկաս

Վերին Լարս. ձիւնն ու մերկասառոյցը կանգնեցուցին բեռնատարները Հայաստանն ու Ռուսիան կապող միակ ճամբուն վրայ

Հրատարակուած՝
Վայր
Կուտաուրի, Վրաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Գունաւոր կցորդներով բեռնատարներու երկար շարան մը կ՚երկարի գետին երկայնքով՝ բարձր ժայռոտ լեռներու ստորոտը. աջին՝ ճամբորդներ կը քալեն ճամբու եզրին, ինքնաշարժերու կողքին։
Բեռնատարներու շարան մը Վրացական ռազմական ճամբուն վրայ՝ Վերին Լարսի սահմանակէտին մօտ, Սեպտեմբեր 2022 (արխիւային լուսանկար)։ 19 Նոյեմբերի երեկոյէն ի վեր կցորդով բեռնատարները չեն կրնար անցնիլ աւելի հարաւ գտնուող Կուտաուրի-Կոբի հատուածէն։ Լուսանկար՝ Ֆինկըրուիքի / Ուիքիմետիա Քոմընզ / CC BY-SA 4.0 (կտրուած)

Ամփոփում

Կցորդով կամ կիսակցորդով բեռնատարները այլեւս չեն կրնար երթեւեկել Վրաստանի Կուտաուրիի եւ Կոբիի միջեւ՝ Վերին Լարսի ռուսական սահմանակէտը տանող ճամբուն վրայ։ Վրաստանի ճանապարհներու վարչութիւնը այս ժամանակաւոր արգելքը յայտարարեց Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին, ժամը 22-ին, սաստիկ ձիւնի եւ մերկասառոյցի պատճառով։ Ան կը վերաբերի Մցխեթա-Ստեփանծմինտա-Լարս միջազգային ճամբուն 93-րդ քիլոմեթրէն մինչեւ 107-րդ քիլոմեթր հատուածին։ Ինքնաշարժերը եւ միւս փոխադրամիջոցները կրնան անցնիլ, իսկ ճամբուն մնացեալ մասը բաց է։ Հայաստանի համար հարցը կարեւոր է. Կովկասի այս լեռնանցքը Ռուսիոյ՝ իր առաջին առեւտրական գործընկերոջ հետ գործող միակ ցամաքային կապն է։ Ասիկա Նոյեմբերին արդէն երրորդ նման սահմանափակումն է։ Հրապարակման պահուն ոչ մէկ վերացում յայտարարուած էր։

Կուտաուրի-Կոբի հատուածը Վրացական ռազմական ճամբուն ամէնէն խոցելի մասն է։ Ան կ՚անցնի Խաչի լեռնանցքէն՝ 2300 մեթրէն աւելի բարձրութեան վրայ, Կուտաուրիի դահուկային կայանին եւ Ղազպեկի հովիտին միջեւ։ Առաջին ձիւներէն իսկ վրացական իշխանութիւնները հոն կ՚արգիլեն բեռնատարները, որոնք կրնան սահիլ կամ ճամբան փակել։

19 Նոյեմբերի յայտարարութիւնը յստակ է. արգելքը կը վերաբերի միայն կցորդով կամ կիսակցորդով փոխադրամիջոցներուն։ Ինքնաշարժերը, փոքր ինքնաշարժակառքերը եւ հանրակառքերը կրնան շարունակել երթեւեկիլ։ Սահմանափակումը ժամանակաւոր է եւ պիտի վերցուի, երբ եղանակը թոյլ տայ. թուական չէ յայտարարուած։

Կրկնուող պատկեր մը

Նոյն միջոցը առնուած էր 7 Նոյեմբերին, ապա 8 Նոյեմբերի երեկոյեան։ 9 Նոյեմբերին ռուսական մաքսատունը նոյնպէս կասեցուցած էր բեռնատարներու ելքը դէպի Վրաստան՝ Վլատիկաւկազ-Լարս հատուածին վրայ, վրացական սահմանապահ ոստիկանութեան խնդրանքով։ Երկու սահմանափակումներն ալ վերցուած էին 9 Նոյեմբերին՝ կէսօրէն քիչ առաջ։

Իւրաքանչիւր փակում անմիջապէս կ՚երկարէ հերթերը։ 1 Նոյեմբերին, առաջին ձիւնէն իսկ առաջ, ռուսական կողմը գրեթէ 1000 բեռնատար կը սպասէր Վրաստան անցնելու, ըստ Հիւսիսային Օսեթիոյ իշխանութիւններուն։

Ի՞նչ կը փոխէ Հայաստանի համար

Հայաստան Ռուսիոյ հետ ընդհանուր սահման չունի։ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի հետ իր սահմանները փակ կը մնան փոխադրումի համար։ Ուստի Ռուսիոյ հետ անոր ցամաքային առեւտուրին մեծ մասը կ՚անցնի Վրաստանէն եւ Վերին Լարսէն. մէկ ուղղութեամբ՝ պտուղ, բանջարեղէն, կոնեակ, գինի, հանքային ջուր, միւս ուղղութեամբ՝ արդիւնաբերական ապրանքներ։

Արտածողներուն համար ձմեռը կ՚աւելնայ արդէն դժուար ամսուան մը վրայ։ 13 Նոյեմբերէն ի վեր Ռուսիա ուղղուող հայկական կոնեակի եւ գինիի բեռնատարները Վրաստանի մէջ խստացուած ստուգումներու կ՚ենթարկուին, եւ նմուշներ կը ղրկուին տարրալուծարան։ Մոսկուա նաեւ կը շատցնէ սահմանափակումները կարգ մը հայկական ապրանքներու վրայ։

Գործնական խորհուրդ. ճամբայ ելլելէ առաջ փոխադրողներն ու ճամբորդները կրնան նայիլ Վրաստանի ճանապարհներու վարչութեան georoad.gov.ge կայքին կամ անոր տեղեկատուական գիծին՝ +995 32 237 05 08։

Վերլուծում

Ձիւնը ամէն տարի կը յիշեցնէ, թէ որքա՜ն փխրուն է Հայաստանի հիւսիսային գլխաւոր առեւտրական երակը։ Մէկ լեռնանցք, լեռնային ճամբու քանի մը քիլոմեթր, եւ դէպի Ռուսիա ամբողջ ցամաքային բեռնափոխադրումը կախեալ է վրացական եղանակէն։ Այս կախուածութիւնը մասամբ կը բացատրէ Երեւանի հետաքրքրութիւնը նոր ճամբաներու բացումով՝ դէպի Թուրքիա, Իրան կամ TRIPP ճամբով։ Անոնցմէ ոչ մէկը մօտ ապագային պիտի փոխարինէ Վերին Լարսը. այս ձմեռ ալ արտածողները պիտի հաշտուին կրկնուող փակումներուն հետ։

Կարելի հետեւանքներ

Սահմանափակումը ուժի մէջ կը մնայ մինչեւ եղանակի բարելաւումը։ Փոխադրողները պէտք է հետեւին Վրաստանի ճանապարհներու վարչութեան եւ ռուսական մաքսատան յայտարարութիւններուն։

Շէյխ Ալլահշուքիւր Փաշազատէ՝ կապոյտ զգեստով եւ սեւ գլխարկով, կը խօսի սեղանի մը մօտ՝ ատրպէյճանական դրօշին առջեւ. քովը Իսա Հապիպպէյլի փաստաթուղթ մը կը կարդայ։

Աշխարհ Հարաւային Կովկաս

Պաքուի մէջ շէյխ Ալլահշուքիւր Փաշազատէ գիրք մը ներկայացուց «Երեւանի ղազիութեան» մասին եւ պահանջեց անոր վերահաստատումը

Կովկասի մահմետականներու վարչութեան նախագահ, շէյխուլ իսլամ Ալլահշուքիւր Փաշազատէ 2 նոյեմբերին Պաքուի մէջ ներկայացուց «Երեւանի ղազիութեան պատմութիւնը» գիրքը, որ ատրպէյճաներէն…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Մուգ տարազով երկու տղամարդիկ ձեռք կը սեղմեն լուսաւոր պատերով սրահի մը մէջ. ձախին՝ ալեխառն մազերով եւ ակնոցով տղամարդ մը, աջին՝ սեւ փողկապով տղամարդ մը. պատին վրայ՝ շրջանակուած դիմանկար մը եւ ատրպէյճանական դրօշ։

Աշխարհ Հարաւային Կովկաս

Եոհան Վատեֆուլ Պաքու ապա Երեւան. Պերլին կը զօրակցի խաղաղութեան եւ կը զգուշացնէ Մոսկուան

Գերմանիոյ արտաքին գործոց նախարար Եոհան Վատեֆուլ առաջին անգամ կը շրջի Հարաւային Կովկասի մէջ. Երեքշաբթի՝ 17 Նոյեմբերին, Պաքու, Չորեքշաբթի՝ 18-ին, Երեւան։ Անոր պատգամը յստակ է.…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Իլհամ Ալիեւ եւ Ռեճեփ Թայյիփ Էրտողան, մուգ տարազներով, ձեռք կը սեղմեն իրարու՝ անտառապատ բլուրներու եւ շինուող կամուրջի մը սիւներուն առջեւ։

Աշխարհ Հարաւային Կովկաս

Ալիեւ անտեսեց Անգարայի թրքական գագաթնաժողովը, Էրտողան վերահաստատեց Հայաստանի հետ խաղաղութեան իր աջակցութիւնը

Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ չմասնակցեցաւ Թրքական պետութիւններու կազմակերպութեան 13-րդ գագաթնաժողովին, որ հոկտեմբեր 30-ին գումարուեցաւ Անգարայի մէջ. շուրջ տասնհինգ տարուան…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն