Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Տնտեսութիւն Հարաւային Կովկաս

Հայկական գինեօղի. Վրաստան կը խստացնէ Ռուսիա ուղղուող բեռնատարներու ստուգումները

Հրատարակուած՝
Վայր
Թիֆլիս, Վրաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Մօտիկ պատկեր. սեղանի մը վրայ սաթագոյն գինեօղիով լեցուն երեք ոտքաւոր բաժակներ, որոնցմէ մէկուն վրայ փորագրուած է «Արարատ» խորհրդանշանը, խորքը՝ աղօտ շիշ մը։
Հայկական գինեօղիի համտես Երեւանի կոնեակի գործարանին մէջ (արխիւային լուսանկար, 2014)։ Լուսանկար՝ Վեաչեսլաւ Արգենպերգ / Ուիքիմետիա Քոմընզ / CC BY 4.0

Ամփոփում

13 Նոյեմբերէն ի վեր Ռուսիա ուղղուող հայկական գինեօղիով եւ գինիով բեռնատարները Վրաստանի մէջ շատ աւելի խիստ ստուգումներու կ՚ենթարկուին, ահազանգ կը հնչեցնեն հայ արտածողներն ու փոխադրողները։ Ըստ անոնց վկայութիւններուն, որոնք փոխանցեց shamshyan.com կայքը, ապա News.am-ը, բեռնատարները կը կեցուին եւ կ՚ուղղուին Թիֆլիսի մօտ գտնուող մաքսային ձեւակերպման գօտի մը։ Բեռէն նմոյշներ կ՚առնուին եւ կը ղրկուին տարրալուծարան։ Սպասումը կրնայ տեւել քանի մը օր, երբեմն ալ քանի մը շաբաթ։ Այդ ընթացքին ընկերութիւնները յաւելեալ ծախսեր կը կատարեն, կ՚ուշացնեն առաքումները եւ դժուարութեամբ կը յարգեն իրենց պայմանագիրները։ Ըստ արտածողներուն, ոչ մէկ բացատրութիւն տրուած է այս խստացման պատճառին կամ տեւողութեան մասին։ Վրաստանը Հայաստանի եւ Ռուսիոյ միջեւ միակ ցամաքային ճամբան է։ Հոկտեմբերին գինեօղիի բեռնատարներ արդէն գրեթէ ամիս մը սպասած էին Վերին Լարսի անցակէտին ռուսական կողմը։

Հայ գինեօղի արտադրողները լաւ կը ճանչնան ճամբան. Հայաստանէն ելլել հիւսիսէն, անցնիլ Վրաստանը, ապա Ռուսիա մտնել Վերին Լարսէն։ Շաբաթէ մը ի վեր ան շատ աւելի դանդաղ դարձած է։

Ոլորտի փոխադրողներն ու ընկերութիւնները ահազանգ կը հնչեցնեն։ Անոնք կը գանգատին նոր ստուգումներուն պատճառած ելմտական եւ կազմակերպչական դժուարութիւններէն։

Ուղղուած դէպի Թիֆլիս, նմոյշները՝ տարրալուծարան

Նկարագրուած պատկերը միշտ նոյնն է։ Գինեօղիով, գինիով կամ այլ ոգելից խմիչքներով բեռնուած բեռնատարները կը կեցուին Վրաստանի մէջ։ Ապա կ՚ուղղուին Թիֆլիսի մօտ գտնուող մաքսային ձեւակերպման տնտեսական գօտի մը։

Հոն նմոյշներ կ՚առնուին եւ կը ղրկուին քննութեան։ Քանի արդիւնքները յայտնի չեն, բեռը տեղէն չի շարժիր։ Այս կրնայ տեւել քանի մը օր, երբեմն ալ քանի մը շաբաթ։

Արտածողներուն համար ամենադժուարը անորոշութիւնն է։ Անոնք չեն գիտեր ո՛չ սպասումին տեւողութիւնը, ո՛չ ալ անոր աւարտը։ Գործնականին մէջ, կը նշեն անոնք, իրենց արտադրանքը պէտք է վրացական տարրալուծարանի «ստուգում» անցնի՝ նոյնիսկ Ռուսիա չհասած։ Այս քննութիւններուն ծախսը կը ծանրանայ ամբողջ մատակարարման շղթային վրայ։

Վերին Լարսէն ետք՝ նոր նեղուց մը

Աշնան առաջին արգելափակումը չէ։ Հոկտեմբերի սկիզբը Երեւանի «Արարատ» գինեօղիի-գինիի-օղիի գործարանի մօտ քսան բեռնատարներ գրեթէ ամիս մը սպասած էին Վերին Լարսի անցակէտին ռուսական կողմը։ Ռուսական կողմն ալ այն ատեն նմոյշներ առած էր քննութեան համար։

«Գինեօղիին բաղադրութեան մէջ ոչինչ փոխուած է», յայտարարած էր այն ատեն գործարանին ներկայացուցիչը։ Ըստ իրեն, նոյն արտադրանքը ամիս մը առաջ առանց խնդրի կ՚արտածուէր։

Այս անգամ ստուգումը աւելի կանուխ կը կատարուի՝ վրացական հողին վրայ։ Վարորդներուն համար արդիւնքը նոյնն է. տունէն հեռու սպասումի օրեր եւ կուտակուող ծախսեր։

Վերլուծում

Գինեօղին Հայաստանի արտածումներուն գլխաւոր արտադրանքներէն մէկն է, իսկ Ռուսիան մեծ տարբերութեամբ կը մնայ անոր առաջին շուկան. 2025-ին գինեօղիի եւ այլ ոգելից խմիչքներու արտածումներուն մօտ 83 առ հարիւրը։ Սակայն այդ շուկային ցամաքով կարելի է հասնիլ միայն Վրաստանի ճամբով։ Ուստի սահմանին այս կամ այն կողմը իւրաքանչիւր յաւելեալ ստուգում ուղղակիօրէն կը վերածուի ծախսի եւ ուշացումի։ Պաշտօնական բացատրութեան բացակայութեան, արտածողները չեն կրնար ծրագրել իրենց առաքումները։ Ժամանակը զգայուն է. տարեվերջի տօները ոգելից խմիչքներու վաճառքի բարձր եղանակն են։

Կարելի հետեւանքներ

Արտածողները կը պահանջեն գիտնալ խստացուած ստուգումներուն պատճառներն ու տեւողութիւնը։ Արդէն ճամբու վրայ գտնուող բեռնատարները կը շարունակեն ենթարկուիլ տարրալուծարանային քննութեան։

Նիկոլ Փաշինեան եւ Միհոլ Մարթին իրարու ձեռք կը սեղմեն Եւրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի կանաչ պաստառին առջեւ, Տուպլին, 12 Նոյեմբեր 2026։

Աշխարհ Եւրոպա

Տուպլին․ Հայաստան չստորագրեց Ֆրանսայի նախաձեռնած եւրոպական անվտանգութեան հռչակագիրը

Հայաստան չստորագրեց «Եւրոպական անվտանգութեան հիմնական սկզբունքներու մասին հռչակագիր»ը, որ 12 Նոյեմբերին ընդունուեցաւ Տուպլինի մէջ, Եւրոպական քաղաքական համայնքի (ԵՔՀ) 9-րդ…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Երեւանի Կասկադի շատրւանները. բաց գոյնով քարէ հովահարաձեւ կամարներու յարկեր, որոնց խողովակներէն ջուր կը հոսի, երկու կողմերը՝ դեղին ծաղիկներու ածուներ։

Տնտեսութիւն Հայաստան

Ռուս զբօսաշրջիկներ Հայաստանի մէջ. պանդոկներու ամրագրումները 42 առ հարիւր աճած են, պաշտօնական մուտքերը քիչ մը նուազած

Ռուսերը հետզհետէ աւելի շատ պանդոկ կ՚ամրագրեն Հայաստանի մէջ. 2026-ի Յունուար-Հոկտեմբերին՝ 42 առ հարիւր աւելի, քան 2025-ի նոյն ժամանակաշրջանին, ըստ ռուսական «Օսթրովոք» առցանց…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Շէյխ Ալլահշուքիւր Փաշազատէ՝ կապոյտ զգեստով եւ սեւ գլխարկով, կը խօսի սեղանի մը մօտ՝ ատրպէյճանական դրօշին առջեւ. քովը Իսա Հապիպպէյլի փաստաթուղթ մը կը կարդայ։

Աշխարհ Հարաւային Կովկաս

Պաքուի մէջ շէյխ Ալլահշուքիւր Փաշազատէ գիրք մը ներկայացուց «Երեւանի ղազիութեան» մասին եւ պահանջեց անոր վերահաստատումը

Կովկասի մահմետականներու վարչութեան նախագահ, շէյխուլ իսլամ Ալլահշուքիւր Փաշազատէ 2 նոյեմբերին Պաքուի մէջ ներկայացուց «Երեւանի ղազիութեան պատմութիւնը» գիրքը, որ ատրպէյճաներէն…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն