Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Խոհանոց եւ ճաշարաններ Հայաստան

Խաղող եւ կոնեակ. Հայաստանը գնեց 200 000 թոն խաղող, այգեգործները կը սպասեն իրենց վճարումին

Հրատարակուած՝
Վայր
Վայոց ձոր եւ Երեւան, Հայաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Արխիւային լուսանկար (Երեւան, Յունիս 2014)․ կաղնիէ տակառներ՝ երկու շարքով դարսուած Երեւանի կոնեակի գործարանին կամարակապ նկուղի մը մէջ, լամբերով լուսաւորուած, մէջտեղը անցքով։
Հնացման տակառներ Երեւանի կոնեակի գործարանին նկուղներուն մէջ, Յունիս 2014 (արխիւային լուսանկար)։ Լուսանկար՝ Վեաչեսլաւ Արգենպերգ / Ուիքիմետիա Քոմընզ / CC BY 4.0

Ամփոփում

Հայաստանը այս տարի գնած է մօտ 200 000 թոն խաղող։ Ասիկա նախատեսուածէն աւելի է. կառավարութիւնը կը սպասէր 180 000-185 000 թոնի։ Թիւը տուաւ Էկոնոմիկայի նախարար Գէորգ Պապոյեան 12 Նոյեմբերին՝ կառավարութեան նիստին։ Աւելցուկին մէկ մասը կու գայ արտահանման սահմանափակումներէն. շուկայ չըլլալով՝ սեղանի խաղողն ալ գնաց թորման։ «Ո՛չ այս տարի, ո՛չ անցեալ տարի, ո՛չ ալ 2024-ին խաղողի մէկ քիլոն իսկ դաշտին մէջ չմնաց», կը վստահեցնէ նախարարը։ Բայց ամէն ինչ վարդագոյն չէ։ Տակառները դարձեալ լեցուն են, եւ այս կոնեակը պէտք է ծախուի։ Կառավարութիւնը կը մտածէ հնացումը քաջալերելու մասին։ Ան կը յիշեցնէ նաեւ կանոն մը. միայն կաղնիէ տակառներու մէջ երեք տարի հնացած կոնեակը կրնայ կոչուիլ «հայկական կոնեակ»։ Իսկ տեղւոյն վրայ այգեգործները կ՚ըսեն, թէ տակաւին իրենց դրամին կը սպասեն։

Ըստ նախարարին՝ այս տարի գնուած մօտ 15 000 թոնը նախատեսուած չէր ոգելից խմիչքներու համար։ Ասիկա կը ներառէ մօտ 2 500 թոն գինիի խաղող եւ 10 000-էն 13 000 թոն ուրիշ տեսակներ, ներառեալ սեղանի խաղող։ Մնացեալը կ՚արտահանուի կամ կը պահուի սառնարաններու մէջ։

Վայոց ձորի արենին՝ սպիրտի

Ամենազգայուն պարագան արենին է՝ Վայոց ձորի խորհրդանշական կարմիր տեսակը։ 2026-ի բերքը մօտ 5 400 թոն է։ Գինեգործական ընկերութիւնները անկէ 2 900 թոն արտադրած կամ գնած են։ Առանց գնորդի մնացած էր 2 500 թոն։

Կառավարութիւնը 12 Նոյեմբերին որոշեց. քիլոյին 70 դրամ սատարում այն ընկերութեան, որ առնուազն 800 թոն Վայոց ձորի արենի կը գնէ՝ քիլոն նուազագոյնը 210 դրամով։ Գետափի գործարանը արդէն գնած է 2 478 թոն՝ թորման համար։ Պետութեան ծախսը՝ մօտ 173 միլիոն դրամ։ Բաղդատութեան համար՝ այս տարի տեխնիկական խաղողը վաճառուեցաւ քիլոն 135-150 դրամով, իսկ արենին՝ 200-250 դրամով։ «Ասոնք ժամանակաւոր միջոցներ են», կը զգուշացնէ Գէորգ Պապոյեան։

Կոնեա՞կ, թէ «հայկական կոնեակ»

Նախարարը յիշեցուց նաեւ նոր տարբերակումը։ Հայաստանի մէջ կարելի է արտադրել երկու տեսակ արտադրանք՝ պրենտի եւ հայկական պրենտի (կոնեակ)։ Երկրորդը պէտք է հնանայ առնուազն երեք տարի եւ միայն կաղնիէ տակառներու մէջ։ Ուրիշ ամաններու մէջ՝ կաղնիի փայտի կտորներով հնացած խմիչքը պարզապէս պրենտի է։ Այս կանոնները կը բխին մտաւոր սեփականութեան պաշտպանութենէն եւ Հայաստան–Եւրոպական Միութիւն գործընկերութեան համաձայնագիրէն։

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորեան կ՚ուզէ քաջալերել հնացումը. ան արժէք կ՚աւելցնէ եւ ժամանակ կու տայ նոր շուկաներ գտնելու։ Ան նոյնիսկ առաջարկեց ակցիզ մը, որ կը նուազի այնքան, որքան կոնեակը հին է։

Առանց դրամի այգեգործներ

Տեղւոյն վրայ պատկերը նուազ հանգստացուցիչ է։ Ըստ «Հրապարակ» օրաթերթին՝ այգեգործներ կ՚ըսեն, թէ մասնաւոր ընկերութիւններ չեն վճարեր գնուած խաղողին համար կամ չնչին գումարներ կու տան։ Անոնք կը խոստանան գումարին 80 տոկոսը՝ պետական սատարումը ստանալէ ետք։ Նախորդ տարիներուն կէսը անմիջապէս կը վճարուէր։ Նախարարութիւնը կը պատասխանէ, թէ խաղողի յատուկ ծրագիր չունի. ան կը սատարէ կոնեակի արտահանումը։

Վերլուծում

Կոնեակը Հայաստանի հպարտութիւններէն մէկն է եւ անոր արտահանումի սիւներէն։ Բայց ոլորտը տակաւին շատ կախեալ է եւրասիական շուկայէն, եւ արտահանման իւրաքանչիւր սահմանափակում կը զգացուի մինչեւ այգիները։ Պետութիւնը ժամանակ կը գնէ. կը սատարէ, կը թորէ, տակառները կը լեցնէ։ Կաղնիի մէջ երեք տարուան կանոնը լաւ լուր է «հայկական կոնեակ»-ի համբաւին համար Եւրոպայի մէջ։ Բայց եթէ այգեգործները ժամանակին չվճարուին, ամբողջ շղթան կը տկարանայ՝ սկսելով փոքր արտադրողներէն։

Կարելի հետեւանքներ

Վայոց ձորի արենին գնած ընկերութիւնները քիլոյին 70 դրամ պիտի ստանան։ Այգեգործները տակաւին կը սպասեն իրենց վճարումին մէկ մասին։

Գէորգ Փափոյեան խօսափողի մօտ Ազգային ժողովի ճեպազրոյցին, մուգ տարազ։

Տնտեսութիւն Հայաստան

Փափոյեան. ԵԱՏՄ-էն միայն դուրս գալը կրնայ աճը դանդաղեցնել մօտ 0,65 կէտով

Տնտեսութեան նախարար Գէորգ Փափոյեան 6 Նոյեմբերին Ազգային ժողովի ճեպազրոյցին գնահատած է թէ Եւրասիական տնտեսական միութենէն (ԵԱՏՄ) Հայաստանի դուրս գալու ուղղակի ազդեցութիւնը, այլ…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Գէորգ Պապոյեանի պաշտօնական դիմանկարը, տնտեսութեան նախարար, մուգ տարազ եւ կապոյտ փողկապ, հայկական դրօշ՝ ձախին։

Տնտեսութիւն Հայաստան

Արտահանում. 15 միլիարդ դրամի աջակցութիւն՝ ռուսական սահմանափակումներու դիմաց

Տնտեսութեան նախարար Գէորգ Պապոյեան 6 Նոյեմբերին, խորհրդարանին մէջ 2027-ի բիւջէի նախագիծի քննարկման ընթացքին, ըսած է թէ կառավարութիւնը արտահանողներու աջակցութիւնը հասցուցած է…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Գէորգ Փափոյեան խօսափողի մօտ Ազգային ժողովի ճեպազրոյցին, մուգ տարազով (արխիւային լուսանկար, 6 Նոյեմբեր 2026)։

Տնտեսութիւն Ռուսիա

Հայկական ապրանքներու դէմ ռուսական սահմանափակումներ. Եւրասիական յանձնաժողովը կրկին յետաձգեց քննարկումը

Եւրասիական տնտեսական յանձնաժողովի կոլեգիայի նիստը, որ նուիրուած էր հայկական ապրանքներու նկատմամբ ռուսական սահմանափակումներուն եւ նախատեսուած էր 10 Նոյեմբերին, կրկին…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն