Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Հայաստան Հայաստան

Ղարաբաղէն տեղահանուածներ. ժամանակաւոր պաշտպանութիւնը պիտի երկարաձգուի մինչեւ 2027-ի վերջ

Հրատարակուած՝
Վայր
Երեւան, Հայաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Ճերմակ մազերով տարեց կին մը նստած է գետնին դրուած անկողնի մը վրայ՝ վերմակով փաթթուած, բաց գոյնի պատերով սենեակի մը մէջ, ուր աթոռներ իրարու վրայ դիզուած են։
Լեռնային Ղարաբաղէն գաղթական կին մը, 26 Սեպտեմբեր 2023-ին, Հայաստան գաղթէն քանի մը օր ետք (արխիւային լուսանկար)։ Լուսանկար՝ Ամերիկայի Ձայն / Ուիքիմետիա Քոմընզ / հանրային սեփականութիւն

Ամփոփում

Ղարաբաղէն բռնի տեղահանուածները Հայաստանի մէջ իրենց ժամանակաւոր պաշտպանութեան կարգավիճակը պիտի պահեն եւս մէկ տարի՝ մինչեւ 31 Դեկտեմբեր 2027։ Այս կը նախատեսէ որոշումի նախագիծ մը, որ ընդգրկուած է Հայաստանի կառավարութեան այս Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերի նիստի օրակարգին մէջ։ Կարգավիճակը այսօր կը գործէ մինչեւ 31 Դեկտեմբեր 2026։ Նախագիծը կարելիութիւն կը թողու նոր երկարաձգումի։ Հարցը շատ գործնական է. տասնեակ հազարաւոր մարդոց ինքնութեան փաստաթուղթերը վաւեր պահել։ Արտասահմանի մէջ անոնց «070» ծածկագրով անձնագիրը վաւեր է միայն ժամանակաւոր պաշտպանութեան վկայականին հետ։ Եւ այս թուղթերը անհրաժեշտ են հայկական քաղաքացիութեան դիմելու համար։ Դիմումները արագօրէն կ՚աճին. 2025-ի երկրորդ կիսամեակին՝ 2154, իսկ 2026-ի առաջին կիսամեակին՝ 6929, ըստ նախագիծի հիմնաւորումին։

Նախագիծը կը փոփոխէ կառավարութեան 26 Հոկտեմբեր 2023-ի թիւ 1864-Ն որոշումը։ Այդ որոշումով ստեղծուեցաւ Լեռնային Ղարաբաղի հայերուն ժամանակաւոր պաշտպանութեան կարգավիճակը՝ 19 Սեպտեմբեր 2023-ի ատրպէյճանական յարձակումէն եւ անոր յաջորդած գաղթէն անմիջապէս ետք։

Նախագիծը հրապարակուած է e-draft.am պաշտօնական կայքին վրայ։ Կառավարութիւնը պիտի քննարկէ զայն Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին, ըստ պետական «Արմենփրես» գործակալութեան։

«070» անձնագիր մը, որ առանձին չի ճամբորդեր

Տեղահանուածները ունին յատուկ հայկական անձնագիր մը, որուն գծանիշին վրայ կայ 070 ծածկագիրը։ Հայաստանէն դուրս այս անձնագիրը վաւեր է միայն ժամանակաւոր պաշտպանութեան վկայականին՝ նաեւ փախստականի վկայական կոչուած փաստաթուղթին հետ։ Երկուքը անբաժան են։

Հետեւաբար, երբ 070 անձնագիրին ժամկէտը կը լրանայ, վկայականն ալ պէտք է փոխարինուի։ Առանց կարգավիճակի երկարաձգումին, բազմաթիւ ընտանիքներ 1 Յունուար 2027-ին պիտի մնային ժամկէտանց թուղթերով։

Կարգավիճակը կը վերաբերի Լեռնային Ղարաբաղի բնակչութեան ռեգիստրին մէջ արձանագրուածներուն, անոնց, որոնց վերջին արձանագրուած հասցէն հոն էր, ինչպէս նաեւ գաղթէն ետք Միգրացիոն ծառայութեան կողմէ հաշուառուածներուն։ Այն չի տարածուիր այլ պետութեան քաղաքացիներուն վրայ։

Հայկական քաղաքացիութեան ճամբուն վրայ

Կառավարութիւնը որոշումը կը բացատրէ քաղաքացիութեան դիմումներու աճով։ Քաղաքացի դառնալու համար ժամանակաւոր պաշտպանութիւն ստացած անձը պէտք է ներկայացնէ վաւեր ինքնութեան փաստաթուղթ։ Նախագիծը ուրեմն կը նպատակադրէ «ապահովել» այդ փաստաթուղթերու վաւերականութեան «շարունակականութիւնը» եւ «նուազեցնել» անոնց ժամկէտին լրանալէն ծագող վարչական խոչընդոտները։

Ըստ Եւրոպական յանձնաժողովի Հայաստանի մասին տարեկան զեկոյցին, որ կը մէջբերէ EVN Report-ը, երկիրը ընդունած է աւելի քան 115 հազար տեղահանուած։ Մինչեւ 2026-ի Մարտի կէսը անոնցմէ աւելի քան 34 հազարը արդէն ստացած էր հայկական քաղաքացիութիւն՝ արագացուած կարգով։

Միջոցառումը կու գայ այլ վերջին երկարաձգումներու կողքին. տեղահանուածներու որոշ խումբերու ամսական նպաստը կը շարունակուի մինչեւ 2027-ի Յունիս, իսկ 2020-ի տեղահանուածներու բնակարանային վկայականները՝ մինչեւ 1 Յուլիս 2027։

Վերլուծում

Այս փաստաթուղթը նախ եւ առաջ արհեստագիտական է։ Բայց ան կը դպչի տասնեակ հազարաւոր ընտանիքներու առօրեային. ճամբորդել, աշխատիլ, դարմանուիլ, թղթածրար ներկայացնել։ Մէկ տարուան, երկարաձգելի ժամկէտը ցոյց կու տայ, որ պետութիւնը կ՚ընկերակցի անցումային շրջանի մը. ժամանակաւոր պաշտպանութիւնը կը մնայ ապահովութեան ցանց, մինչ քաղաքացիացումը կը յառաջանայ։ Դիմումներու թափը մէկ տարուան մէջ եռապատկուած է։ Կը թուի, թէ բազմաթիւ տեղահանուածներ որոշած են երկարատեւ հաստատուիլ Հայաստանի մէջ՝ գաղթէն երեք տարի ետք։

Կարելի հետեւանքներ

Եթէ կառավարութիւնը Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին ընդունի նախագիծը, կարգավիճակը եւ անկէ կախեալ փաստաթուղթերը վաւեր պիտի մնան մինչեւ 31 Դեկտեմբեր 2027։

Նիկոլ Փաշինեան, արձանագրութեան սեղանի մը առջեւ նստած, կը յանձնէ իր կենսաչափական տուեալները — պաստառին վրայ մատնահետք մը կ՚երեւի — «Երեւան Մոլ» առեւտրական կեդրոնի HayPass գրասենեակի բացման, 2026 հոկտեմբեր 31-ին։

Հայաստան Հայաստան

HayPass. աւելի քան 15 000 նախնական գրանցում կենսաչափական անձնագրերու եւ ինքնութեան քարտերու համար

Հայաստանի նոր կենսաչափական անձնագիրը կամ ինքնութեան քարտը ստանալու համար նախ պէտք է առցանց նախնական գրանցում կատարել HayPass-ի մէջ, ապա ներկայանալ ժամադրութեան՝ սպասարկման…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Ճերմակ մազերով խմբավար Լորիս Ճգնաւորեան իր նոր կենսաչափական անձնագիրը ձեռքին՝ Երեւանի արարողութեան ընթացքին, 31 Հոկտեմբեր 2026։

Հայաստան Հայաստան

Կենսաչափական անձնագիրեր. Փաշինեան յանձնեց առաջին օրինակները, որոնցմէ մէկը՝ խմբավար Լորիս Ճգնաւորեանին

Հոկտեմբեր 31-ի երեկոյեան Հայաստան գործարկեց կենսաչափական անձը հաստատող փաստաթուղթերու իր նոր համակարգը՝ Երեւանի մէջ կայացած պաշտօնական արարողութեան մը ընթացքին, Ազգային…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Արխիւային լուսանկար. առաստաղի լոյսերով լուսաւորուած դատական մեծ սրահ մը՝ լեցուն ետեւէն երեւցող հանդիսատեսներով. խորքը՝ դատաւորները իրենց բարձրադիր սեղանին ետեւ, ատրպէյճանական դրօշի եւ պաստառներու առջեւ։

Հայաստան Հարաւային Կովկաս

Պաքու. ձերբակալուած է Ղարաբաղի խորհրդարանի նախկին նախագահ Դաւիթ Իշխանեանի փաստաբանը

Ատրպէյճանի մէջ ձերբակալուած է Դաւիթ Իշխանեանի փաստաբանը։ Իշխանեան Լեռնային Ղարաբաղի խորհրդարանի նախկին նախագահն է եւ կը պահուի Պաքուի մէջ։ Էլչին Ամիրով կ՚ամբաստանուի կրկնուող…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն