Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Հայաստան Հայաստան

Երեւանի խցանումները. քաղաքապետ Տիգրան Աւինեան կը մեղադրէ ինքնաշարժներու աճը, ոչ թէ շինարարութիւնները

Հրատարակուած՝
Վայր
Երեւան, Հայաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Երեւանեան փողոց մը երեկոյեան՝ ինքնաշարժներով լեցուն, քանի մը շարքով, լուսարձակները վառ. մոթոսիքլավար մը կ՚անցնի անոնց միջեւէն, իսկ աջին հանրակառք մը կեցած է։
Խիտ երթեւեկութիւն Երեւանի փողոցներէն մէկուն վրայ, երեկոյեան (Արմենփրեսի հրապարակած լուսանկար, 16 Նոյեմբեր 2026)։ Լուսանկար՝ Արմենփրես / Գէորգ Փերքուփերքեան

Ամփոփում

Ինչո՞ւ Երեւանը այսքան խցանուած է։ Քաղաքապետ Տիգրան Աւինեանի համաձայն՝ գլխաւոր պատճառը ինքնաշարժներու թիւին «երկրաչափական» աճն է, ոչ թէ նոր շէնքերը։ Ան այս մասին յայտարարեց երկուշաբթի, 16 Նոյեմբերին, քաղաքապետարանի աշխատանքային խորհրդակցութեան ընթացքին։ Իր պատասխանը ուղղուած էր աւագանիի ընդդիմութեան, բայց նաեւ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի տիկնոջ՝ Աննա Յակոբեանի քննադատութիւններուն։ Ինքնաշարժի մէջ նկարահանուած տեսանիւթի մը մէջ ան ըսած էր, թէ մայրաքաղաքին մէջ երթեւեկելու համար «տիեզերագնացի առողջութիւն» պէտք է։ Քաղաքապետը ներկայացուց իր թիւերը. հանրային փոխադրամիջոցներուն մէջ, ներառեալ ստորերկրեայ երկաթուղին, օրական շուրջ 530 000 վաւերացում՝ տասը տարի առաջուընէ 60-70 առ հարիւր աւելի։ Ան պաշտպանեց շինարարութիւնները, որոնք կը ֆինանսաւորեն բակեր, ճամբաներ եւ ֆութպոլի դաշտեր։ Եւ զգուշացուց. ինքնաշարժներու համար սահմանափակումներ պէտք պիտի ըլլան, նոյնիսկ եթէ անոնք չհաճեցնեն։

Ախտորոշումը բոլորին համար նոյնն է. խուռներամ ժամերուն միլիոնէ աւելի բնակիչ ունեցող հայկական մայրաքաղաքը կը կաթուածահարուի։ Վէճը մեղաւորին շուրջ է։

Տիգրան Աւինեան որոշեց կէտ առ կէտ պատասխանել։ «Երեւանի երթեւեկութեան խնդիրներուն մասին զանազան փաստարկներ կը շրջին։ Եթէ մենք չպատասխանենք, ուրիշներ պիտի պատասխանեն, մարդիկ, որոնք կարծես չեն հասկնար համակարգային խնդիրը», ըսաւ ան։

«Մարդիկ շէնքերու մէջ չեն ծնիր»

Քաղաքապետին համաձայն՝ տնտեսութիւնը կ՚աճի, կ՚աճին նաեւ աշխատատեղերն ու եկամուտները, եւ բնակիչները ինքնաշարժ կը գնեն։ «Երեւանի մէջ ինքնաշարժներուն թիւը երկրաչափական արագութեամբ աճած է մէկ պարզ պատճառով. Հայաստանի տնտեսութիւնը կ՚աճի», յայտարարեց ան։

Ան կը մերժէ այն տեսակէտը, թէ նոր շէնքերը կը ծանրացնեն երթեւեկութիւնը։ Շատ գնորդներ հին բնակարանէ մը կը փոխադրուին ստորգետնեայ կայանատեղի ունեցող նորակառոյցի մը՝ արդէն ունեցած ինքնաշարժով։ «Մարդիկ ինքնաբերաբար շէնքերու մէջ չեն ծնիր», ամփոփեց ան։ Իր խօսքով՝ բնակչութիւնը աճած է մանաւանդ Լեռնային Ղարաբաղէն տեղահանուած ընտանիքներու եւ ռուս-ուքրանական պատերազմին պատճառով եկած մարդոց շնորհիւ։

Պաշտօնական տուեալները եւս կը ճշդեն շինարարական եռուզեռին պատկերը. բնակելի շէնքերու 87 շինարարական արտօնագիր 2023-ին, 85՝ 2024-ին, 31՝ 2025-ին եւ 20՝ 2026-ի առաջին ութ ամիսներուն։

Շինարարութեան դանդաղեցումը պիտի բարձրացնէ բնակարաններու գնման եւ վարձակալութեան գիները, զգուշացուց քաղաքապետը՝ յիշելով Մայամիի հետ համեմատելի մակարդակներ։ 2022-էն ի վեր շինարարութիւններէն գանձուող տուրքերը կը ֆինանսաւորեն հարիւրաւոր բակեր, ճամբաներ, ֆութպոլի դաշտեր, մանկապարտէզներ եւ մայթեր։

Թաղային դպրոցներ եւ հին ինքնաշարժներ

Քաղաքապետը կ՚ընդունի, որ կացութիւնը կը վատթարանայ։ «Հանրային փոխադրամիջոցները վատ կ՚աշխատին, որովհետեւ չափազանց շատ են անձնական ինքնաշարժները։ Խուռներամ ժամերուն մեր հանրակառքերը չեն կրնար հասնիլ կայարաններուն», ընդունեց ան։ Ստորերկրեայ երկաթուղին 2016-էն ի վեր տարեկան 12 միլիոնէն հասած է 23 միլիոն ուղեւորի։

Ան մատնանշեց նաեւ դպրոցական երթեւեկութիւնը. չափազանց շատ ծնողներ իրենց զաւակները կ՚արձանագրեն տունէն հեռու դպրոցներու մէջ։ «Զաւակդ պէտք է դպրոց երթայ հոն, ուր կրնայ քալելով երթալ», պնդեց ան։ Ան անհրաժեշտ կը նկատէ քաղաքին մէջ սահմանափակել հին ինքնաշարժները եւ կը քննադատէ կարգ մը վարորդներու անկարգապահութիւնը։ «Լուծումները պիտի յառաջ տանիմ պուլտոզերով», զգուշացուց ան՝ կանխատեսելով ընդդիմութեան բողոքները ապագայ սահմանափակումներուն դէմ։

Վերջապէս, ան կոչ ըրաւ մարզերուն մէջ աշխատատեղեր ստեղծելու՝ մայրաքաղաք երթեւեկը նուազեցնելու համար։

Վերլուծում

Վէճը արհեստագիտականէն անդին կ՚երթայ։ Երբ վարչապետին տիկինը հրապարակաւ կը քննադատէ մայրաքաղաքի կառավարումը, հարցը քաղաքական կը դառնայ։ Իւրաքանչիւր կողմ ունի իր փաստարկները. արտօնագիրները 2023-էն ի վեր զգալիօրէն նուազած են, բայց նոր թաղամասերը կը կեդրոնացնեն հոսքերը։ Տիգրան Աւինեանի գիծը յստակ է. նուազ ինքնաշարժ, աւելի հանրային փոխադրութիւն, թաղային դպրոցներ։ Կը մնայ գիտնալ, թէ ինչ սահմանափակումներ պիտի առաջարկէ ան եւ երբ։ Ստորերկրեայ երկաթուղին, որուն ուղեւորներուն թիւը գրեթէ կրկնապատկուած է, ցոյց կու տայ, որ այլընտրանքը կը գրաւէ, երբ գոյութիւն ունի։ Հարցուած բնակիչները մանաւանդ կը պահանջեն անոր աւելի ընդարձակ ցանց։

Կարելի հետեւանքներ

Քաղաքապետը կ՚ուզէ իր առաջարկները հանրային քննարկման դնել. ինքնաշարժներու եւ հին փոխադրամիջոցներու սահմանափակումներ, թաղային դպրոցներ։ Տակաւին որեւէ յստակ միջոց կամ ժամանակացոյց չէ յայտարարուած։

Հայաստանի Ազգային ժողովի նիստերու դահլիճը՝ մուգ փայտէ պատերով եւ կարմիր աթոռներով, նիստի ընթացքին. խորքը նստած են պատգամաւորներ, ամպիոնին ետեւ՝ բանախօս մը, աջին՝ տեսախցիկներ։

Հայաստան Հայաստան

TRIPP. Խորհրդարանը վերջնականապէս ընդունեց ծրագիրի ընկերութեան օրէնսդրական շրջանակը

«Թրամփի ուղի»-ին իրաւական շրջանակը արագ կը յառաջանայ։ Այս Հինգշաբթի՝ 12 Նոյեմբերին, արտահերթ նիստի գումարուած Հայաստանի Ազգային ժողովը առաջին ընթերցումով ընդունեց եօթը…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Արխիւային լուսանկար (Երեւան, Յունիս 2014)․ Կառավարութեան տունը՝ վարդագոյն տուֆէ շէնք, ժամացոյցով աշտարակով եւ հայկական դրօշով, Հանրապետութեան հրապարակէն դիտուած, լապտերներով եւ քանի մը անցորդներով։

Հայաստան Հայաստան

Հայաստան. վարչապետի եւ նախարարներու աշխատավարձերու բարձրացումը յետաձգուեցաւ երկու ամիսով

Հայաստանի Ազգային ժողովը երկու ամիսով յետաձգեց այն օրինագիծին քննարկումը, որ զգալիօրէն կը բարձրացնէ երկրի բարձրագոյն պաշտօնատարներու աշխատավարձերը։ Որոշումը առնուեցաւ…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Նոր յուշարձան մը Ստեփանաւանի հրապարակներէն մէկուն վրայ, ծառերով շրջապատուած, պայծառ երկինքի տակ։

Հայաստան Հայաստան

Ստեփանաւան. ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցութիւնը պահանջեց չեղեալ նկատել տեղական ընտրութիւնները, դիմումը մերժուեցաւ

Ընդդիմադիր «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցութիւնը 1 Նոյեմբերին պահանջեց անվաւեր ճանչնալ 25 Հոկտեմբերին Ստեփանաւանի մէջ կայացած տեղական ընտրութիւններուն արդիւնքները։ Ստեփանաւան…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն