Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Մարզանք Եւրոպա

Շախմատ Պուտափեշթի մէջ. Մարտիրոսեան յաղթեց Ռափփորթին, Արոնեան պարտուեցաւ Մամետեարովին

Հրատարակուած՝
Վայր
Պուտափեշթ, Հունգարիա
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Հայկ Մարտիրոսեան՝ կարճ թուխ մազերով, սեւ բաճկոնով եւ ճերմակ շապիկով, վիզին կանաչ ժապաւէնով նշան մը, նստած է բաց գոյնի խաղաքարերով շախմատի տախտակի մը առջեւ, մրցաշարի սրահի մը մէջ։
Հայ գերվարպետ Հայկ Մարտիրոսեան մրցաշարի մը ընթացքին (արխիւային լուսանկար, 2023)։ 17 Նոյեմբեր 2026-ին, Պուտափեշթի մէջ, ան 11-9 յաղթեց Ռիշարտ Ռափփորթին։ Լուսանկար՝ Շթեֆան64 / Ուիքիմետիա Քոմընզ / CC BY-SA 3.0

Ամփոփում

Հայկ Մարտիրոսեան 11-9 յաղթեց հունգարացի Ռիշարտ Ռափփորթին, Երեքշաբթի՝ 17 Նոյեմբերին, Պուտափեշթի մէջ, Total Chess մրցաշարի ուղղակի դուրս մղման փուլի առաջին օրը։ Հայաստանի առաջին համարը տարբերութիւնը ստեղծեց ամենաթանկ պարտիային՝ արագ դասականին մէջ, որ շահեցաւ սեւերով եւ կ՚արժէր 8 կէտ։ Լեւոն Արոնեան նոյն հաշիւով՝ 9-11, պարտուեցաւ ատրպէյճանցի Շահրիեար Մամետեարովին։ Ոչինչ վճռուած է. Չորեքշաբթի՝ 18 Նոյեմբերին հաշիւը կը զրոյանայ, երկրորդ փուլը կը սկսի Երեւանի ժամով 18:00-ին։ Մարտիրոսեան կը պայքարի 9-12-րդ տեղերուն, Արոնեան՝ 13-16-րդ տեղերուն համար։ Մրցաշարը, որ կը կազմակերպէ Norway Chess-ը՝ ՖԻՏԷ-ի հաւանութեամբ, կ՚աւարտի 20 Նոյեմբերին։ Ընդհանուր յաղթանակին համար կը պայքարին Ֆիրուզճա, Քարուանա, Կիրի եւ Վաշիէ-Լաքրավ։

Իւրաքանչիւր փուլ ունի եօթը պարտիա. չորս պլից՝ յաղթանակին համար 1 կէտ, երկու արագ՝ 4 կէտ, եւ մէկ արագ դասական՝ 8 կէտ։ Հաշիւը ամէն օր կը զրոյանայ։ Երկու փուլը շահողը կ՚անցնի։ Եթէ իւրաքանչիւրը մէկ փուլ շահի կամ երկուքն ալ ոչ-ոքի աւարտին, կը վճռէ Արմագեդոնը։

Այս դրութիւնը կը ստեղծէ ցնցիչ շրջադարձեր։ Մարտիրոսեանի օրը ապացոյցն էր։

Մարտիրոսեան ամէն ինչ շրջեց վերջին պարտիային

Ռափփորթի դէմ հայ շախմատիստը տառապեցաւ պլիցին մէջ. չորս պարտիայէն երեք պարտութիւն։ Ան պարտուեցաւ նաեւ առաջին արագ պարտիային, ապա երկրորդը աւարտեց ոչ-ոքի։ Վերջին պարտիայէն առաջ 3-9 ետ մնալով՝ ան ամէն ինչ դրաւ արագ դասականին վրայ։ Սեւերով ան շահեցաւ զայն, եւ այդ 8 կէտերը իրեն տուին փուլը՝ 11-9։

Չորեքշաբթի Մարտիրոսեան ճերմակներով պիտի խաղայ երկու պլից պարտիաներ, առաջին արագ պարտիան եւ արագ դասականը։ Յաղթանակ մը, կամ նոյնիսկ ոչ-ոքի փուլ մը, զինք պիտի հանէ 9-12-րդ տեղերու եզրափակիչ։

13 Նոյեմբերին, խումբային փուլին, ան արդէն մեծ արձագանգ ստեղծած էր՝ յաղթելով աշխարհի առաջին համար Մագնուս Քարլսընին։

Արոնեան սայթաքեցաւ արագ շախմատին մէջ

Հակառակ պատկերը պատահեցաւ Լեւոն Արոնեանին։ Ան Մամետեարովի դէմ շահեցաւ պլիցի չորս պարտիաներէն երեքը։ Բայց սեւերով պարտուեցաւ երկրորդ արագ պարտիային, ինչ որ արժեց 4 կէտ։ Առաջին արագ պարտիան եւ արագ դասականը աւարտեցան ոչ-ոքի։ Վերջնական հաշիւը՝ 11-9՝ ատրպէյճանցիին օգտին։

Արոնեան այժմ պէտք է շահի Չորեքշաբթիի փուլը՝ Արմագեդոն մը պարտադրելու համար։ Արագ դասականին մէջ ճերմակներով պիտի խաղայ Մամետեարով։

Քարլսըն վէճ կը յարուցէ

Օրը նշանաւորուեցաւ նաեւ Մագնուս Քարլսընով։ Ղազախստանցի Բիբիսառա Ասաուպաեւայի դէմ փուլի յաղթանակը արդէն ապահոված՝ նորվեկացին մերժեց արագ դասականը խաղալ եւ պարտուեցաւ բացակայութեամբ, ըստ ChessBase-ի։ Քայլը քննադատուեցաւ։ Ընդհանուր յաղթանակի կիսաեզրափակիչներուն մէջ Ալիրեզա Ֆիրուզճա եւ Անիշ Կիրի առաւելութիւն ստացան Ֆապիանօ Քարուանայի եւ Մաքսիմ Վաշիէ-Լաքրավի դէմ։

Վերլուծում

Total Chess-ի ձեւաչափը կը պարգեւատրէ պաղարիւնութիւնը աւելի քան կայունութիւնը։ Մէկ դասական պարտիա կ՚արժէ ութը պլիցի չափ, եւ Մարտիրոսեան ըմբռնեց ատիկա։ 26 տարեկանին ան Պուտափեշթի մէջ կը հաստատէ իր յառաջընթացը վերնախաւին դէմ՝ Քարլսընի դէմ իր յաղթանակէն ետք։ Աւելի փորձառու Արոնեան պարտուեցաւ արագ շախմատին մէջ մէկ սխալով։ Մամետեարովի դէմ մրցումը հայ հանդիսատեսին համար յատուկ համ ունի։ Բայց ասիկա անհատական մրցաշար է. կարեւոր է միայն 20 Նոյեմբերի վերջնական դասաւորումը։

Կարելի հետեւանքներ

Երկրորդ փուլը՝ Չորեքշաբթի, 18 Նոյեմբեր, Երեւանի ժամով 18:00-ին. ապա՝ եզրափակիչներ, փակում՝ 20 Նոյեմբերին։

Արխիւային լուսանկար (2023). Հայկ Մարտիրոսեան՝ կարճ թուխ մազերով, սեւ բաճկոնով եւ ճերմակ շապիկով, վիզին կանաչ ժապաւէնով նշան մը, նստած է բաց գոյնի խաղաքարերով շախմատի տախտակի մը առջեւ, մրցաշարի սրահի մը մէջ։

Մարզանք Եւրոպա

Շախմատ Պուտափեշթի մէջ. Մարտիրոսեան շրջեց Էրիկայսիի դէմ մրցախաղը եւ կը մօտենայ 9-րդ տեղին, Արոնեան՝ դժուար կացութեան մէջ Սոյի դէմ

Հայկ Մարտիրոսեան մեծ քայլ մը առաւ դէպի Պուտափեշթի Total Chess մրցաշարի 9-րդ տեղը։ Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին, Հայաստանի առաջին համարը 14,5-5,5 յաղթեց հնդիկ Արճուն Էրիկայսիին՝…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Ժան-Փոլ Լըպոսնոյեան, մերկ իրանով, երկու բռունցքները վեր կը բարձրացնէ Լաս Վեկասի UFC-ի դահլիճին ութանկիւնին մէջ՝ իր յաղթանակէն ետք։

Մարզանք Ամերիկաներ

UFC. հայազգի Ժան-Փոլ Լըպոսնոյեան ատրպէյճանցի Ֆարման Հասանովին պատճառեց անոր առաջին պարտութիւնը

Ժան-Փոլ Լըպոսնոյեան 27-ամեայ ամերիկացի մարտիկ է՝ հայկական ծագումով, որ ինքզինք կը ներկայացնէ որպէս «կէս հայ, կէս ռումանացի»։ 31 հոկտեմբերին, Լաս Վեկասի մէջ, UFC Fight Night…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Վերէն դիտուած ճերմակ շէնք մը՝ գմբէթաձեւ տանիքով, արմաւենիներով շրջապատուած, կապոյտ երկինքի տակ, Ալ Այն։

Մարզանք Միջին Արեւելք

Շախմատ. Ռոբերտ Փիլիպոսեան՝ պատանիներու պլից շախմատի աշխարհի ախոյեանութեան պրոնզէ մետալակիր

Հայ միջազգային վարպետ Ռոբերտ Փիլիպոսեան շահեցաւ մինչեւ 20 տարեկաններու պլից շախմատի աշխարհի ախոյեանութեան պրոնզէ մետալը, որ տեղի ունեցաւ Ալ Այնի մէջ, Արաբական Միացեալ…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն