Շախմատ. Հայկ Մարտիրոսեան յաղթեց Մագնուս Քարլսընին եւ գլխաւորեց իր խումբը Պուտափեշթի մէջ
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Պուտափեշթ, Հունգարիա
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —
Ամփոփում
Հայաստանի առաջին համարը՝ Հայկ Մարտիրոսեան, Ուրբաթ, 13 Նոյեմբերին, Պուտափեշթի մէջ յաղթեց աշխարհի առաջին համարին՝ Մագնուս Քարլսընին։ Ճերմակներով խաղալով՝ 26 տարեկան գերվարպետը 41 քայլի մէջ շահեց անոնց մենամարտի առաջին խաղը, Total Chess World Championship Tour Pilot մրցաշարի խմբային փուլի երրորդ օրը։ Երեկոյեան, սեւերով, ան ոչ-ոքի արձանագրեց։ 10 կէտով Մարտիրոսեան կը գլխաւորէ C խումբը՝ Եան Նեփոմնիաշչիէն, Շահրիար Մամետեարովէն, Անիշ Կիրիէն եւ Քարլսընէն առաջ։ Norway Chess-ի կազմակերպած եւ FIDE-ի հաւանութիւնը ստացած մրցաշարը կը շարունակուի մինչեւ Նոյեմբեր 20։
Թուղթի վրայ երկու մրցակիցները կը բաժնէին Էլոյի 154 կէտեր. 2669՝ հայուն, 2823՝ նորվեկացիին, որ հինգ անգամ աշխարհի ախոյեան եղած է եւ տասնհինգ տարիէ աւելի աշխարհի առաջին համարն է։ Տախտակին վրայ այդ տարբերութիւնը չերեւցաւ։ Հայաստանի շախմատի դաշնակցութիւնը յաղթանակը յայտարարեց երեկոյեան, եւ հայկական մամուլը անմիջապէս տարածեց լուրը։
Ժամացոյցով կերտուած յաղթանակ
Ըստ The Indian Express-ի, որուն լրագրողը Պուտափեշթ կը գտնուէր, խաղը մեծ մասամբ հաւասարակշռուած մնաց։ Բայց արդէն 21-րդ քայլին Քարլսընի ժամացոյցին վրայ միայն վեց րոպէ կը մնար, մինչ Մարտիրոսեան գրեթէ քսան րոպէ ունէր։ 27-րդ քայլէն սկսեալ նորվեկացին գրեթէ միայն իւրաքանչիւր քայլին աւելցուող 30 երկվայրկեաններով կը խաղար։
Ժամանակի ճնշման տակ ան քանի մը սխալ գործեց, որոնք բոլորն ալ կապուած էին իր թագուհիին հետ, կը գրէ հնդկական օրաթերթը։ Մարտիրոսեան խաղը աւարտեց 41-րդ քայլին։ Ասիկա Քարլսընի առաջին պարտութիւնն էր խմբային փուլին մէջ՝ չորս ոչ-ոքիէ ետք։ Ըստ Hindustan Times-ի, ասիկա նաեւ երկու խաղացողներուն առաջին հանդիպումն էր FIDE-ի վարկանիշին համար հաշուուող դասական խաղի մը մէջ։
Պատասխան խաղին, որ սկսաւ ժամը 18:30-ին՝ փոխուած գոյներով, Քարլսըն վրէժ չլուծեց. մրցաշարի պաշտօնական կայքը ոչ-ոքի կ՚արձանագրէ։
Առաջնորդի մը ուղին
Այս մենամարտը կը պսակէ մրցաշարի ուշագրաւ սկիզբ մը։ Մարտիրոսեան ճերմակներով պարտուեցաւ իր առաջին երկու խաղերուն՝ Մամետեարովին, ապա Կիրիին։ Ամէն անգամ ան շահեցաւ պատասխան խաղը՝ սեւերով։ Ուրբաթ ան յաղթեց Քարլսընին, ապա ոչ-ոքի խաղաց անոր հետ։
Յաղթանակը երեք կէտ կ՚արժէ, ոչ-ոքին՝ մէկ կէտ։ 10 կէտով հայ գերվարպետը երրորդ օրուան աւարտին կը գլխաւորէ C խումբը։ Նեփոմնիաշչի եւ Մամետեարով ունին 7-ական կէտ, Կիրի՝ 6, Քարլսըն եւ ամերիկացի Ապհիմանիու Միշրա՝ 5-ական։ Կիրի–Նեփոմնիաշչի խաղը տակաւին կը շարունակուէր այս յօդուածի հրապարակման պահուն։
Վերջնական յաղթանակին համար պիտի պայքարին միայն խումբերուն առաջինները. կիսաեզրափակիչներ՝ Նոյեմբեր 17-ին եւ 18-ին, եզրափակիչ՝ 19-ին եւ 20-ին, Պուտափեշթի Anantara New York Palace պանդոկին մէջ։
Քարլսըն՝ ճնշման տակ վարկանիշին մէջ
Պարտութիւնը կ՚ազդէ նաեւ ուղիղ համաշխարհային վարկանիշին վրայ։ Առաջին խաղէն ետք Քարլսըն ամերիկացի Ֆապիանօ Քարուանայէն առաջ էր միայն ինը կէտով՝ 2809 ընդդէմ 2800-ի, ըստ The Indian Express-ի եւ Hindustan Times-ի։ FIDE-ի պաշտօնական վարկանիշային ցանկը կը հրապարակուի միայն իւրաքանչիւր ամսուան սկիզբը։
Համբարձումեանէն ետք՝ տախտակին վրայ
Այս տարի առաջին անգամը չէ, որ հայ մը կը յաղթէ Քարլսընին։ Օգոստոս 18-ին 14 տարեկան FIDE-ի վարպետ Տիգրան Համբարձումեան յաղթած էր անոր Chess.com-ի կազմակերպած Titled Tuesday առցանց մրցաշարին, ուր իւրաքանչիւր խաղացող հինգ րոպէ ունի, ըստ Հայաստանի դաշնակցութեան, որուն վրայ կը յենի Արմենփրեսը։ Պուտափեշթի յաղթանակը աւելի ծանր կշիռ ունի. ասիկա երկար տեւողութեամբ խաղ մըն է, խաղցուած դէմ առ դէմ, եւ կը հաշուուի FIDE-ի վարկանիշին մէջ։
Վերլուծում
Հայկական շախմատին համար այս արդիւնքը կու գայ վճռական պահու մը։ Լեւոն Արոնեանի Միացեալ Նահանգներուն համար խաղալէն ի վեր, Հայկ Մարտիրոսեան կը կրէ երկրին առաջին համարի պիտակը։ Քարլսընին յաղթել երկար խաղի մը մէջ, աշխարհի վերնախաւին առջեւ, անոր կու տայ նոր հասակ մը։ Արդիւնքը ցոյց կու տայ նաեւ, որ նոր սերունդը գոյութիւն ունի՝ 26 տարեկան գերվարպետներէն մինչեւ Համբարձումեանի նման պատանիներ։ Հիմա պէտք է սխրանքը վերածել որակաւորման. խմբային երկու օրեր տակաւին կրնան ամէն բան փոխել։
Կարելի հետեւանքներ
Շաբաթ, 14 Նոյեմբերին, Մարտիրոսեան երկու խաղ պիտի խաղայ Եան Նեփոմնիաշչիի դէմ։ Կիրակի, 15 Նոյեմբերին, ան խմբային փուլը պիտի աւարտէ Ապհիմանիու Միշրայի դէմ։ Խումբերուն առաջինները կիսաեզրափակիչին կը հանդիպին Նոյեմբեր 17-էն սկսեալ։
