Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Մարզանք Եւրոպա

Total Chess Պուտափեշթի մէջ. Հայկ Մարտիրոսեան ոչ-ոքի խաղաց Մամետեարովի հետ՝ Քարլսընէն առաջ

Հրատարակուած՝
Վայր
Պուտափեշթ, Հունգարիա
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Հայկ Մարտիրոսեան՝ կարճ թուխ մազերով, սեւ բաճկոնով եւ ճերմակ շապիկով, վիզին կանաչ ժապաւէնով նշան մը, նստած է բաց գոյնի խաղաքարերով շախմատի տախտակի մը առջեւ, մրցաշարի սրահի մը մէջ։
Հայ գերվարպետ Հայկ Մարտիրոսեան մրցաշարի մը ընթացքին (արխիւային լուսանկար, 2023)։ Պուտափեշթի մէջ ան Մագնուս Քարլսընի խումբին մէջ է։ Լուսանկար՝ Շթեֆան64 / Ուիքիմետիա Քոմընզ / CC BY-SA 3.0

Ամփոփում

Հայկ Մարտիրոսեան իր մրցաշարը բացաւ հայ-ատրպէյճանական մենամարտով մը։ Պուտափեշթի մէջ Հայաստանի առաջին համարը 1-1 ոչ-ոքի խաղաց Շահրիար Մամետեարովի հետ Total Chess World Championship Tour-ի խմբային փուլի առաջին մրցափուլին։ Ասիկա նոր ախոյեանութիւն մըն է, զոր Norway Chess-ը հիմնած է՝ FIDE-ի հաւանութեամբ։ Ան պարտուեցաւ առաջին խաղին՝ ճերմակներով, ապա շահեցաւ երկրորդը՝ սեւերով։ 26 տարեկան գերվարպետը կը խաղայ ամէնէն ուժեղ խումբին մէջ՝ Մագնուս Քարլսընի խումբին, Եան Նեփոմնիաշչիի, Անիշ Կիրիի եւ ամերիկացի Ապհիմանիու Միշրայի կողքին։ Հինգշաբթի ան պարտուեցաւ Կիրիին՝ երկրորդ մրցափուլի առաջին խաղին։ Ուրբաթ անոր մրցակիցը Քարլսընն է։ Լեւոն Արոնեան, Հայաստանի հաւաքականի նախկին առաջնորդը, որ այսօր Միացեալ Նահանգներուն համար կը խաղայ, նոյնպէս 1-1 արդիւնք արձանագրեց՝ հոլանտացի Եորտըն վան Ֆորեսթի դէմ։

Այս շաբթուան ընթացքին առաջին անգամը չէ, որ Մարտիրոսեան կը յաղթէ Մամետեարովի։ Նոյեմբեր 10-ին, մրցաշարը բացող կայծակնային խաղերու մրցումին, ան արդէն յաղթած էր ատրպէյճանցի գերվարպետին։ Այդ մրցումը շահեցաւ Մագնուս Քարլսըն։

Երեք արագութեամբ մրցաշար մը

Total Chess World Championship Tour-ը ինքզինք կը ներկայացնէ իբրեւ նոր համաշխարհային ախոյեանութիւն, զոր կը կազմակերպէ Norway Chess-ը՝ FIDE-ի հաւանութեամբ։ Անոր կարգախօսն է՝ «երեք մարզաձեւ, մէկ թագ»։ Պուտափեշթի հանգրուանը, Նոյեմբեր 10-էն 20, փորձնական մրցաշար մըն է՝ 24 խաղացողներով։

Ձեւաչափը կը միացնէ կայծակնային, արագ եւ «Fast Classic» խաղերը՝ 45 վայրկեան, իւրաքանչիւր քայլին համար 30 երկվայրկեան յաւելումով։ Բացման կայծակնային խաղերէն ետք խաղացողները կը բաժնուին վեցական հոգինոց չորս խումբերու։ Նոյեմբեր 11-էն 15 իւրաքանչիւրը միւսներուն դէմ կը խաղայ երկու խաղ՝ մէկը ճերմակներով, միւսը՝ սեւերով։

Քարլսընի խումբը

Խումբին մէջ գրաւած տեղը կ՚որոշէ շարունակութիւնը։ Խումբերուն առաջինները գլխաւոր յաղթանակին համար պիտի պայքարին Նոյեմբեր 17-18-ի կիսաեզրափակիչներուն, ապա Նոյեմբեր 19-20-ի եզրափակիչին։ Միւսները կը խաղան 5-րդէն 24-րդ տեղերուն համար։ Հաւասարութեան պարագային կ՚որոշէ կայծակնային խաղերու դասակարգումը։

Վիճակահանութիւնը չխնայեց Մարտիրոսեանը։ C խումբին մէջ ան է աշխարհի առաջին համարին, տիտղոսի նախկին յաւակնորդ Եան Նեփոմնիաշչիի, Անիշ Կիրիի եւ Մամետեարովի հետ։ Առաջին մրցափուլին Քարլսըն երկու անգամ ոչ-ոքի խաղաց Կիրիի հետ։ Ուրբաթ օրուան խաղը նորվեկացիին դէմ պիտի ըլլայ հայ շախմատիստին մեծ ժամադրութիւնը։

A խումբին մէջ Լեւոն Արոնեան ապրեցաւ հակառակը. յաղթանակ՝ սեւերով վան Ֆորեսթի դէմ, ապա պարտութիւն՝ ճերմակներով։ Հոն կը խաղան նաեւ Ալիրեզա Ֆիրուզճա, Նոտիրպեկ Ապտուսաթթորով եւ Եան-Քշիշթոֆ Տուտա։

Վերլուծում

Հայկական շախմատին համար այս մրցաշարը ցուցափեղկ մըն է։ Մարտիրոսեան այն սերունդին ժառանգորդն է, որ երեք Ողիմպիադա շահեցաւ։ Զինք Քարլսընի հետ նոյն խումբին մէջ, լաւագոյններուն դէմ տեսնելը շատ բան կ՚ըսէ անոր դիրքին մասին։ Մամետեարովի հետ մենամարտը ունի նաեւ յատուկ համ մը. Հայաստան եւ Ատրպէյճան յաճախ կը հանդիպին տախտակին շուրջ, եւ միշտ՝ ուշադրութեան կեդրոնին։ Ոչ-ոքին պատուաբեր արդիւնք է։ Շարունակութիւնը կախեալ է Կիրիի եւ Քարլսընի դէմ խաղերէն։ Խումբին մէջ լաւ տեղ մը ամէն բան պիտի փոխէ եզրափակիչ փուլին համար։

Կարելի հետեւանքներ

Հայկ Մարտիրոսեան Ուրբաթ, 13 Նոյեմբերին, երրորդ մրցափուլին պիտի խաղայ Մագնուս Քարլսընի դէմ։ Խմբային փուլը կ՚աւարտի Նոյեմբեր 15-ին։

Վերէն դիտուած ճերմակ շէնք մը՝ գմբէթաձեւ տանիքով, արմաւենիներով շրջապատուած, կապոյտ երկինքի տակ, Ալ Այն։

Մարզանք Միջին Արեւելք

Շախմատ. Ռոբերտ Փիլիպոսեան՝ պատանիներու պլից շախմատի աշխարհի ախոյեանութեան պրոնզէ մետալակիր

Հայ միջազգային վարպետ Ռոբերտ Փիլիպոսեան շահեցաւ մինչեւ 20 տարեկաններու պլից շախմատի աշխարհի ախոյեանութեան պրոնզէ մետալը, որ տեղի ունեցաւ Ալ Այնի մէջ, Արաբական Միացեալ…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Հայաստան–ՄԹ պաշտպանական խորհրդակցութիւն սեղանի շուրջ, դրօշներ երեւանելի։

Աշխարհ Եւրոպա

Հայաստան–Միացեալ Թագաւորութիւն. Լոնտոնի մէջ ստորագրուած է 2026–2027 պաշտպանական համագործակցութեան ծրագիր

Հայաստանի եւ Միացեալ Թագաւորութեան երկկողմանի պաշտպանական խորհրդակցութիւնները տեղի ունեցած են Լոնտոնի մէջ 4 Նոյեմբեր 2026-ին, 6 Նոյեմբերին յայտարարած է ՀՀ Պաշտպանութեան…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Հայաստանի ֆութզալի հաւաքականը՝ գինեգոյն շապիկներով, երկու շարքով կը լուսանկարուի՝ ձեռքերը ուսերուն, սրահի մը մէջ՝ նստարաններու եւ գունաւոր պաստառներու առջեւ։

Մարզանք Եւրոպա

Ֆութզալ. Հայաստան Շուէտի մէջ 0-4 հաշիւէն հաւասարեցուց՝ 4-4

Շուէտի Եաւլէ քաղաքին մէջ, Նոյեմբեր 7-ին, Հայաստանի ֆութզալի հաւաքականը 2028-ի աշխարհի ախոյեանութեան ընտրական խաղերու շրջանակին մէջ 4-4 հաւասարութիւն ձեռք բերաւ՝ ընդմիջումին…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն