Ականազերծում․ Եւրոպական Միութիւնը Հայաստանին յանձնեց հեռակառավարուող երկրորդ մեքենան
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —
Ամփոփում
Հայաստան Եւրոպական Միութեան նուիրած երկրորդ ականազերծիչ մեքենան ստացաւ։ Երեւանի մէջ ԵՄ դեսպան Վասիլիս Մարակոս եւ Մարդասիրական ականազերծման եւ փորձագիտական կեդրոնի տնօրէն Էտուարտ Պետրոսեան զայն ներկայացուցին Ուրբաթ, 13 Նոյեմբերին։ Ասիկա MV-4 մըն է, աւելի փոքր տիպար՝ քան Յուլիսին յանձնուած MV-10-ը։ Անոր պէս՝ ան հեռակառավարուող է․ ականազերծողները կրնան վտանգաւոր տարածքը մաքրել՝ ապահով հեռաւորութեան վրայ մնալով։ ԵՄ-ը կը հովանաւորէ նաեւ հայ ականազերծողներու վերապատրաստումը այս մեքենաներով եւ կեդրոնի ընթացիկ ծախսերուն մէկ մասը։ Նպատակը, ըստ եւրոպական պատուիրակութեան, աւելի արագ եւ աւելի ապահով աշխատիլն է, որպէսզի սահմանամերձ գիւղերու բնակիչները վերադառնան բնականոն կեանքի։ Միացեալ Ազգերու զարգացման ծրագրին (ՄԱԶԾ) համաձայն՝ աւելի քան 43 քառակուսի քիլոմեթր տարածք տակաւին աղտոտուած է ականներով եւ չպայթած զինամթերքով։
Դանդաղ ու վտանգաւոր աշխատանք
«Ականազերծումը դանդաղ ու վտանգաւոր աշխատանք է», կը յիշեցնէ ԵՄ պատուիրակութիւնը իր ֆէյսպուքեան էջին վրայ։ Հեռակառավարուող մեքենաները կը փոխեն պատկերը։ Ականազերծողը հեռուն կը մնայ, մինչ մեքենան հողը կը շրջէ եւ կը պայթեցնէ լիցքերը։ Վիրաւորուելու վտանգը զգալիօրէն կը նուազի։
MV-4-ը աւելի ամփոփ է, քան MV-10-ը։ Ուստի ան կրնայ աշխատիլ աւելի նեղ կամ դժուարամատչելի տարածքներու վրայ։ Երկու մեքենաներն ալ յանձնուած են Մարդասիրական ականազերծման եւ փորձագիտական կեդրոնին՝ աղտոտուած տարածքները մաքրելու պատասխանատու պետական մարմինին։
Երկրորդ մեքենան կու գայ առաջինէն չորս ամիս ետք։ Օգնութիւնը միայն սարքաւորում չէ․ առանց զանոնք վարելու պատրաստուած ականազերծողներու եւ գործածութեան բիւտճէի՝ այս մեքենաները պիտի մնային աւտոտնակին մէջ։ Ատոր համար ԵՄ-ը կը վճարէ նաեւ վերապատրաստումը եւ կեդրոնի ծախսերուն մէկ մասը։
Վտանգի տակ՝ աւելի քան 230 հազար մարդ
«Ազատութիւն»ի մէջբերած ՄԱԶԾ-ի տուեալները ցոյց կու տան խնդրին ծաւալը։ Հայաստանի աւելի քան 43 քառակուսի քիլոմեթր հող տակաւին աղտոտուած է։ Աւելի քան 230 հազար մարդ կ՚ապրի վտանգի տակ, մանաւանդ սահմանին մօտ գիւղերուն մէջ։
Այդ բնակիչներուն համար ականը վերացական բան մը չէ։ Ան կ՚արգիլէ արտը մշակել, անասունները արածեցնել կամ տուն կառուցել։ Մաքրուած հողերը կրնան վերադարձուիլ երկրագործութեան եւ ընտանիքներուն։
Նոր սահմանային անցակէտերէն առաջ
Ականազերծումը նաեւ պայման է եւրոպական ծրագիրներուն համար։ Յուլիսին Վասիլիս Մարակոս ըսած էր, որ Հայաստանի մէջ ԵՄ-ի ծրագրած երեք նոր սահմանային անցակէտերու կառուցումին պէտք է նախորդէ ականազերծումը, կը գրէ «Ազատութիւն»ը։
Այս աշխատանքները կ՚ընթանան Հայաստանի եւ իր դրացիներուն միջեւ տարածաշրջանային ճամբաներու բացման շուրջ բանակցութիւններու ֆոնին։ Ականապատ տարածքները կը մնան որեւէ փոխադրական կամ առեւտրական ծրագրի շատ իրական խոչընդոտ։
Վերլուծում
Երկու մեքենայով 43 քառակուսի քիլոմեթր չի մաքրուիր։ Բայց եւրոպական օգնութիւնը ճիշդ տեղը կը զարնէ․ մեքենաներ, վերապատրաստուած ականազերծողներ եւ ընթացիկ ծախսերու հովանաւորութիւն՝ հոն, ուր Հայաստան միջոցներու պակաս ունի։ Ականազերծումը քիչ տեսանելի նիւթ է, մեծ գագաթնաժողովներէն հեռու։ Սակայն ան ուղղակիօրէն կը դպչի հարիւր հազարաւոր մարդոց կեանքին։ Անկէ կախեալ է նաեւ սահմաններու բացումը, որուն մասին այնքան կը խօսուի։ Ապահով դարձած իւրաքանչիւր հողամաս փոքր քայլ մըն է դէպի աւելի ապահով սահմանամերձ շրջաններ։
Կարելի հետեւանքներ
Հայ ականազերծողները պէտք է վերապատրաստուին MV-4-ի գործածութեան։ Աշխատանքներու ժամանակացոյցը չէ ճշդուած։
