Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրութիւն Հայաստանի մէջ. 1,8 միլիոն ապահովագրեալ եւ 164 միլիառ դրամ հատուցում ինը ամիսէն
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Հայաստանի մէջ 2026-ի 1 Յունուարէն գործող համընդհանուր առողջապահական ապահովագրութիւնը կ՚ընդգրկէ աւելի քան 1,8 միլիոն մարդ։ Անոնցմէ աւելի քան միլիոնը արդէն օգտուած է անկէ։ Այս է ինը ամիսներու հաշուետուութիւնը, զոր Երեքշաբթի՝ 17 Նոյեմբերին, Երեւանի մէջ ներկայացուց Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրութեան հիմնադրամի ընդհանուր տնօրէնի պաշտօնակատար Հայկ Բաբայեան։ Հիմնադրամը հատուցած է մօտ 164 միլիառ դրամ՝ շուրջ 410 միլիոն եւրօ։ Ամէն ամիս 350-370 հազար մարդ կ՚օգտուի համակարգէն։ Հատուցման գործակիցը կը հասնի 93 տոկոսի՝ օրէնքով նախատեսուած 88,8 տոկոսէն աւելի։ Բայց գումարը բաւարար է, կը վստահեցնէ Հայկ Բաբայեան. հիմնադրամը վճարի բարձրացում չէ խնդրած։ Դեղերը ծախսերու առաջին բաժինն են։ Երեւանին բաժին կ՚իյնայ հատուցումներուն աւելի քան 70 տոկոսը։ 2027-ին մօտ 350 հազար նոր անձեր պիտի միանան համակարգին։
Սկիզբը դանդաղ էր։ Յունուարին շուրջ 115 հազար մարդ օգտուած էր ապահովագրութենէն. հիւանդներն ալ, հիւանդանոցներն ալ կանոնները կը սորվէին։ Աճը սկսաւ Մարտէն։ Սեպտեմբերին ամսական օգտուողներու թիւը կայունացաւ շուրջ 360 հազարի վրայ եւ նոյնը մնաց Հոկտեմբերին։
Ապահովագրեալներու թիւն ալ աճեցաւ։ Հիմնադրամին համաձայն՝ Յունուարէն Սեպտեմբեր ան 1 574 219-էն բարձրացաւ 1 818 771-ի, այսինքն՝ 15,5 տոկոսով։ Շահառուներէն շատեր հինգէն տասը տարի բժիշկի չէին դիմած։
Դեղեր, քննութիւններ, սրտի վիրաբուժութիւն
Ո՞ւր կ՚երթայ գումարը։ Առաջին տեղը կը գրաւեն դեղերը՝ ծախսերուն շուրջ 15 տոկոսով։ Ապա կու գան ախտորոշիչ քննութիւնները, յետոյ սիրտ-անօթային վիրաբուժութիւնը՝ 11 տոկոսէն քիչ մը աւելի։ Հիմնադրամը արձանագրած է դեղատոմսով դեղերու տրամադրման շուրջ 4,1 միլիոն դէպք։ Այդ ծախսին գրեթէ 60 տոկոսը կը վերաբերի սիրտ-անօթային հիւանդութիւններուն, 17 տոկոսը՝ շաքարախտին։
Փաթեթը կ՚ընդգրկէ 2887 բժշկական ծառայութիւն։ Ինը ամիսներու ընթացքին անոնցմէ 2600-2700-ը գոնէ մէկ անգամ օգտագործուած են։ Առանց դեղերու՝ շահառու մը միջին հաշուով կ՚արժէ 50-60 հազար դրամ։ Գումարները կը տատանին քանի մը հազար դրամէն մինչեւ քանի մը միլիոն՝ ծանր վիրահատութեան մը համար։
Վճարը կը մնայ 10 800 դրամ՝ անձ մը համար։ 93 տոկոսի գործակիցը, ըստ Հայկ Բաբայեանի, կը բացատրուի տարիներու ընթացքին կուտակուած պահանջով, մասնաւորաբար՝ կատարակտի վիրահատութիւններու։
Տղամարդիկ բժիշկի կը դիմեն շատ ուշ
Կիները աւելի յաճախ կ՚օգտուին ապահովագրութենէն, քան տղամարդիկ։ Բայց տղամարդիկ աւելի սուղ կ՚արժեն։ «Անոնք կու գան վերջին պահուն, երբ շտապ վիրահատութիւն պէտք է», կը բացատրէ Հայկ Բաբայեան։ Անոր խորհուրդը. բժիշկի դիմել առաջին ախտանիշներուն։
Հատուցումներուն աւելի քան 70 տոկոսը կը վերաբերի Երեւանին։ Մարզերու բնակիչները յաճախ կը նախընտրեն գալ մայրաքաղաք, թէեւ մարզային հիւանդանոցները սարքաւորուած են։ Հիմնադրամը կը մտածէ առցանց հերթագրութեան համակարգի մը մասին, որպէսզի հիւանդները տեսնեն հաստատութիւններու ծանրաբեռնուածութիւնը եւ ընտրեն, թէ ո՛ւր դիմեն։
Կը մնայ խարդախութեան հարցը։ Իւրաքանչիւր հատուցումէ առաջ ստուգումներ կը կատարուին։ Հիւանդներն ալ կ՚օգնեն յայտնաբերելու դէպքեր, երբ ծառայութիւն մը վճարուած է, բայց չէ մատուցուած, ճշդեց հիմնադրամի հատուցումներու պատասխանատու Թաթիանա Մարգարեան։
Վերլուծում
Առաջին տարուան համար ելմտական պատկերը կայուն է։ 93 տոկոսի գործակիցը բարձր է, բայց հիմնադրամը պէտք չէ ունեցած աւելի գումար խնդրելու։ Իսկական փորձութիւնը պիտի գայ Յունուարին։ Համակարգ պիտի մտնեն շուրջ 350 հազար նոր ապահովագրեալներ, որոնց կարգին՝ ամսական մինչեւ 200 հազար դրամ աշխատավարձ ստացող աշխատողներ։ Երեւանի արդէն ծանրաբեռնուած պոլիկլինիկաները առաջինը պիտի զգան ատիկա։ Թոյլ կէտը կը մնայ մայրաքաղաքի մէջ բուժօգնութեան կեդրոնացումը. քանի տակաւին մարզերու հիւանդները ճամբայ կ՚իյնան, Երեւանի հերթերը պիտի երկարին։
Կարելի հետեւանքներ
2027-ի 1 Յունուարէն ապահովագրութիւնը պիտի տարածուի մինչեւ 200 հազար դրամ աշխատավարձ ստացողներուն, քաղաքացիական պայմանագրով աշխատողներուն, կարգ մը անհատ ձեռնարկատէրերուն եւ թաքսիի վարորդներուն վրայ։


