Եւրոպա առանց վիզայի. Հայաստան 2029-ը կը թիրախաւորէ, կառավարութիւնը հաստատեց 2026-2031-ի գործողութիւններու ծրագիրը
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Երեւան, Հայաստան
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Հայաստանի քաղաքացիները կրնան 2029-ին առանց վիզայի ճամբորդել Եւրոպական Միութիւն։ Այս է այն ժամկէտը, որ Նիկոլ Փաշինեան այժմ «աւելի իրատեսական» կը նկատէ, ինչպէս յայտարարեց Հինգշաբթի՝ 19 Նոյեմբերին, Երեւանի մէջ, կառավարութեան նիստին։ Նոյն օրը կառավարութիւնը հաստատեց 2026-2031-ի իր գործողութիւններու ծրագիրը՝ վեց ուղղութեամբ 733 միջոցառում, Ատրպէյճանի հետ խաղաղութենէն մինչեւ 300 դպրոցի կառուցում։ Վիզաներու ազատականացումը կը գտնուի արտաքին քաղաքականութեան եւ անվտանգութեան բաժնին մէջ։ Վարչապետը յոյսը կը դնէ 1 Նոյեմբերէն ի վեր տրուող նոր կենսաչափական անձնագիրներուն, սահմանային կառավարման բարեփոխման եւ թուայնացման վրայ։ Նոյն օրը Հայաստան եւ ԵՄ, Գործընկերութեան յանձնաժողովին մէջ, ողջունեցին վիզաներու գործողութիւններու ծրագրին յառաջընթացը։ Պրիւքսէլ նաեւ հաստատեց հայկական տնտեսութեան տրուող օժանդակութեան 18 միլիոն եւրոյի յաւելում մը։
«Մենք նպատակ դրած ենք 2029-ին ԵՄ-ի հետ իրականացնել վիզաներու ազատականացումը։ Կը կարծեմ, որ 2029-ը աւելի իրատեսական է», ըսաւ Նիկոլ Փաշինեան՝ բանալով ծրագրին քննարկումը։ Գործնականին մէջ խօսքը կը վերաբերի Շենկենեան գօտի կարճ ժամանակով այցելելու՝ միայն անձնագիրով, առանց վիզա խնդրելու։
Վարչապետը թուեց ընելիքները։ Կենսաչափական անձնագիրը «շատ կարեւոր քայլ» է։ Այժմ պէտք է բարեփոխել սահմանային կառավարումը, բոլոր սահմանային անցակէտերուն վրայ տեղադրել ինքնաշխատ հսկողութեան համակարգեր եւ շարունակել թուայնացումը։ «Քաղաքացիները պէտք է արագ զգան փոփոխութիւնը՝ սկսելով ճամբորդութեան ընթացքին ծառայութիւններու որակէն», շեշտեց ան։
733 միջոցառում՝ հինգ տարուան համար
Ծրագիրը ներկայացուց փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորեան, եւ ան ընդունուեցաւ առանց դէմ քուէի։ Ան գործի կը վերածէ Օգոստոսին խորհրդարանին կողմէ հաստատուած հնգամեայ ծրագիրը. իւրաքանչիւր միջոցառում ունի ժամկէտ, պատասխանատու եւ մօտաւոր պիւտճէ։
Թիրախները յաւակնոտ են. տարեկան միջինը 6 տոկոս աճ, 125 հազար նոր աշխատատեղ, հայկական արտադրանքի արտածումին առնուազն կրկնապատկում, աղքատութեան նուազում՝ 5 կէտով։ Կառավարութիւնը կը խոստանայ նաեւ կառուցել կամ նորոգել 300 դպրոց, 100 մանկապարտէզ, 2500 քմ ճամբայ եւ 40 կամուրջ, շահագործման յանձնել 1000 մեկավատ արեւային կարողութիւն եւ առողջապահական ապահովագրութիւնը տարածել ամբողջ բնակչութեան վրայ։
Արտաքին քաղաքականութեան մէջ ծրագիրը կը նախատեսէ ամրապնդել Ատրպէյճանի հետ խաղաղութիւնը եւ իրագործել «Խաղաղութեան խաչմերուկ»-ը, ներառեալ TRIPP ճամբան։ Արտաքին գործոց նախարար Արարատ Միրզոյեան աւելցուց Թուրքիոյ հետ ամբողջական կարգաւորումը, սահմաններու բացումը եւ ԵՄ-ի հետ աւելի սերտ կապերը՝ «անդամակցութեան հեռանկարով»։ Նոր Սահմանադրութեան ընդունումը նոյնպէս ծրագրին մաս կը կազմէ։
Պրիւքսէլ կ՚ողջունէ յառաջընթացը
Նոյն օրը Երեւանի մէջ գումարուեցաւ Հայաստան-ԵՄ Գործընկերութեան յանձնաժողովի 7-րդ նիստը. այս մարմինը կը հետեւի 2017-ի համաձայնագրի կիրարկումին։ Երկու կողմերը ողջունեցին վիզաներու ազատականացման գործողութիւններու ծրագրին յառաջընթացը իր չորս բաժիններուն մէջ՝ փաստաթուղթերու ապահովութիւն, սահմաններ եւ գաղթ, հանրային կարգ, հիմնարար իրաւունքներ։
Անոնք յիշեցին նաեւ 270 միլիոն եւրոյի «Ճկունութիւն եւ աճ» ծրագիրը, որ լրացուեցաւ եւս 18 միլիոնով, ինչպէս նաեւ ԵՄ արտածուող հայկական ապրանքներուն մօտ 80 տոկոսին համար երկու տարուան մաքսազերծ մուտքը։ ԵՄ նաեւ Եւրոպական խաղաղութեան հիմնադրամի շրջանակին մէջ 30 միլիոն եւրօ տրամադրած է Հայաստանի զինեալ ուժերուն։ Նիստը նախագահեցին փոխնախարար Վահան Կոստանեան եւ Արտաքին գործողութիւններու եւրոպական ծառայութենէն Աուտրոնէ Փերքաուսքիենէ։
Վերլուծում
2029-ը կը դառնայ պաշտօնական հորիզոն՝ արձանագրուած կառավարական ծրագրի մը մէջ։ Ասիկա Երեւանի յանձնառութիւնն է, տակաւին ոչ Պրիւքսէլի խոստումը. ԵՄ կ՚ողջունէ յառաջընթացը, բայց ոչ մէկ թուական ճշդած է, եւ որոշումը իրեն կը պատկանի՝ անդամ երկիրներով հանդերձ։ Ժամանակացոյցը մանաւանդ կախեալ է արհեստագիտական բարեփոխումներէն՝ սահմաններ, գաղթ, կաշառակերութեան դէմ պայքար, որոնք Հայաստան ինք պէտք է իրականացնէ։ Սփիւռքին համար հարցը շօշափելի է. Երեւանի, Փարիզի կամ Պէյրութի միջեւ բաժնուած ընտանիքներ օր մը պիտի կարենան իրարու այցելել առանց հիւպատոսական դիմումներու։
Կարելի հետեւանքներ
ԵՄ-ի գնահատման առաքելութիւնները պիտի շարունակուին Հայաստանի մէջ։ Գործողութիւններու ծրագրին հետեւելու թուային համակարգ մը պիտի ներդրուի 2027-ին։ Նոր Սահմանադրութեան նախնական նախագիծը պիտի հրապարակուի յառաջիկայ շաբաթ։
Յաճախ տրուող հարցումներ
Ե՞րբ Հայաստանի քաղաքացիները պիտի կարենան առանց վիզայի ճամբորդել ԵՄ։
Հայաստանի կառավարութիւնը կը թիրախաւորէ 2029-ը։ Եւրոպական Միութիւնը կ՚ողջունէ յառաջընթացը, բայց թուական չէ ճշդած. վերջնական որոշումը իրեն կը պատկանի։
Կենսաչափական անձնագի՞ր պէտք է։
Այո, կենսաչափական անձնագիրը առանց վիզայի ապագայ ռեժիմին հիմնական պայմաններէն է։ Հայաստան զայն կու տայ 1 Նոյեմբեր 2026-էն ի վեր։
Ի՞նչ կը պարունակէ 2026-2031-ի գործողութիւններու ծրագիրը։
Վեց ուղղութեամբ 733 միջոցառում, որոնց մէջ՝ տարեկան 6 տոկոս աճի թիրախ, 125 հազար աշխատատեղ, 300 դպրոց, 2500 քմ ճամբայ եւ ԵՄ-ի հետ վիզաներու ազատականացում։


