Նիս Պաքուի մէջ պահուող 20 հայ բանտարկեալները իր պատուոյ քաղաքացիները հռչակեց
- Հրատարակուած՝
- Վայր
- Նիս, Ֆրանսա
- Դէպքին թուականը
- Անցած դէպք —

Ամփոփում
Նիսի քաղաքապետական խորհուրդը Հինգշաբթի, 19 Նոյեմբեր 2026-ին, Ազրպէյճանի մէջ պահուող 20 հայ բանտարկեալները քաղաքին պատուոյ քաղաքացի հռչակեց։ Խորհուրդին իւրաքանչիւր անդամ, թէ՛ մեծամասնութենէն, թէ՛ ընդդիմութենէն, խորհրդանշական կերպով պիտի հովանաւորէ անոնցմէ մէկը։ Անոնց նկարները պիտի մնան քաղաքապետարանի ցանկապատին վրայ։ Միաձայնութեամբ ընդունուեցաւ բանաձեւ մը, որ կը պահանջէ անոնց «անմիջական ազատումը՝ առանց յապաղումի եւ պայմանի»։ Նիստին ներկայ էր Յովհաննէս Գէորգեան, Արցախի Հանրապետութեան Ֆրանսայի նախկին ներկայացուցիչը։ Քաղաքապետ Էրիք Սիոթթի այս խոստումը տուած էր 22 Հոկտեմբերին, քաղաքապետարանին առջեւ կազմակերպուած զօրակցութեան արարողութեան մը ընթացքին։ Բանտարկեալներուն մէջ կան Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարներ, որոնք Փետրուար 2026-ին Պաքուի մէջ դատապարտուեցան շատ ծանր պատիժներու, ինչպէս նաեւ զինուորականներ ու քաղաքացիականներ։
Իւրաքանչիւր բանտարկեալի՝ հովանաւոր մը
Որոշումը օրակարգին առաջին կէտն էր՝ «Զօրակցութիւն Արցախի հայ պատանդներուն» խորագրով։ Սկզբունքը պարզ է։ Մէկ բանտարկեալի անունն ու դէմքը կը կապուին խորհուրդի իւրաքանչիւր անդամի։
Յայտարարուած նպատակն է զօրակցութիւնը անհատականացնել եւ իւրաքանչիւրին ճակատագիրը տեսանելի դարձնել։ Իր տեքստին մէջ քաղաքը կը խօսի «կամայական կալանքի» եւ «հիմնարար իրաւունքներու ծանր խախտումի» մասին։
Բանաձեւը ներկայացուց խորհուրդի անդամ Ալեքսանտր Սարաճեան՝ մեծամասնութեան անունով։ Ներկայ բոլոր խմբակցութիւնները կողմ քուէարկեցին։ Նիսի խորհուրդին մէջ նման համաձայնութիւն հազուադէպ է։
Մէկ ամսուան մէջ կատարուած խոստում
22 Հոկտեմբերին Էրիք Սիոթթի հայ համայնքը հաւաքած էր քաղաքապետարանին առջեւ։ Ցանկապատին վրայ գունաւոր ժապաւէններ կապուեցան։ Հայ Դատի յանձնախումբի տեղական մասնաճիւղի համանախագահ Ագինէ Կիրակոզեան խնդրեց, որ բանտարկեալները պատուոյ քաղաքացի հռչակուին։ Քաղաքապետը համաձայնեցաւ։
Բանտարկեալներուն նկարները ցանկապատին վրայ կախուած են 2025-ի վերջէն՝ նախկին քաղաքապետ Քրիսթիան Էսթրոզիի նախաձեռնութեամբ։ Յունուարի ազատումներէն ետք պաստառը թարմացուեցաւ։ Զայն երբեք չեն հաներ։
«Մեր քաղաքը հայ ժողովուրդին հետ ունի պատմական ու իւրայատուկ կապ, մանաւանդ 1915-ի ցեղասպանութենէն ի վեր», գրեց Էրիք Սիոթթի X-ի վրայ՝ քուէարկութենէն ետք։ «Այս կացութեան դիմաց չենք կրնար լուռ մնալ»։
Որո՞նք են Պաքուի բանտարկեալները
20 թիւը կը գործածեն տեղական իշխանութիւնները եւ միութիւնները։ Անոնց մէջ են Լեռնային Ղարաբաղի նախկին պատասխանատուներ, որոնք ձերբակալուեցան Սեպտեմբեր 2023-ի ազրպէյճանական յարձակումէն ետք։
Փետրուար 2026-ին ազրպէյճանական դատարանը Արցախի նախկին նախագահ Արայիկ Յարութիւնեանը դատապարտեց ցմահ ազատազրկման։ Նախկին պետական նախարար Ռուբէն Վարդանեան ստացաւ 20 տարի։ Ընտանիքները գրեթէ լուր չեն ստանար. Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտէն ստիպուած եղաւ Սեպտեմբեր 2025-ին փակել Ազրպէյճանի իր պատուիրակութիւնը։
Վերլուծում
Նիսի քայլը խորհրդանշական է. պատուոյ քաղաքացիութիւնը իրաւական առումով Պաքուի մէջ ոչինչ կը փոխէ։ Բայց ան բանտարկեալներուն հարցը կը դարձնէ քաղաքային կեանքի մաս՝ իւրաքանչիւրին տալով դէմք մը եւ հովանաւոր մը։ Նիս կը միանայ Ֆրանսայի աւելի լայն շարժումին։ Ազգային ժողովը Փետրուարին միաձայն բանաձեւ մը ընդունեց, Եւրոպական խորհրդարանը՝ 8 Հոկտեմբերին։ Իսկ 10 Նոյեմբերին ֆրանսական կառավարութիւնը Ծերակոյտին մէջ կրկնեց, որ անոնց ճակատագիրը Երեւանի ու Պաքուի միջեւ բնականոնացման պայման է։ Ազուրեան ափի հայ համայնքին համար խնդիրը հիմա ուշադրութիւնը երկար պահելն է, մինչ խաղաղութեան բանակցութիւնները կը յառաջանան՝ առանց այս հարցը լուծելու։
Կարելի հետեւանքներ
Ըստ քաղաքապետարանին, նկարները ցանկապատին վրայ պիտի մնան մինչեւ բանտարկեալներուն ազատումը, եւ իրազեկման աշխատանքները պիտի շարունակուին։


