Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

Մշակոյթ Հայաստան

Մահացաւ «Բարեկամութիւն» պարի համոյթի հիմնադիր Նորայր Մեհրապեան

Հրատարակուած՝
Վայր
Երեւան, Հայաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Անթուական արխիւային լուսանկար․ ճերմակ մազերով եւ կարճ մօրուքով Նորայր Մեհրապեան՝ մուգ բաճկոնով, կը յառաջանայ կապոյտ լոյսով լուսաւորուած բեմի վրայ․ ետեւը՝ ճերմակ զգեստներով եւ աւանդական տարազներով պարուհիներ ու սեւ բաճկոնակով պարող մը։
Պարուսոյց Նորայր Մեհրապեան բեմին վրայ՝ պարողներով շրջապատուած (անթուական արխիւային լուսանկար)։ Անոր մահուան լուրը տարածուեցաւ 13 Նոյեմբեր 2026-ին։ Լուսանկար՝ Արմենփրես

Ամփոփում

Հայ պարուսոյց Նորայր Մեհրապեան մահացաւ 85 տարեկանին, Ուրբաթ, 13 Նոյեմբերին յայտարարեց Ժողովրդական երաժշտութեան եւ պարի ազգային կեդրոնը։ Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտ եւ Երեւանի պատուաւոր քաղաքացի՝ ան 1987-ին հիմնած էր «Բարեկամութիւն» պետական պարի համոյթը, երկրի ամէնէն ծանօթ խումբերէն մէկը։ Երեւանի Օփերայի նախկին մենապար, ան պարած էր Լենինկրատի մէջ, ապա ղեկավարած մայրաքաղաքի պարարուեստի դպրոցը։ Ան շատ աշխատած է նաեւ սփիւռքի համար․ պարախումբեր ստեղծած է Պէյրութի, Կիպրոսի, Հալէպի եւ Լոս Անճելըսի մէջ եւ գործակցած Համազգայինի «Անի» համոյթին ու Ֆրանսայի «Երազ» խումբին հետ։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան հայկական պարարուեստին անոր նպաստը «անգնահատելի» որակեց։ Կեդրոնը անոր մահը «անդառնալի եւ խոր կորուստ» կոչեց։

Երեւանի Օփերայէն մինչեւ Լենինկրատ

Երեւանի մէջ 4 Յունուար 1941-ին ծնած Նորայր Մեհրապեան ուսանած է քաղաքի պարարուեստի դպրոցին մէջ։ Ան դարձած է Ալեքսանդր Սպենդիարեանի անուան Ազգային օփերայի եւ պալէի թատրոնի մենապար։

1970-ին, ըստ «Թերթ»ի, ան Լենինկրատի մէջ միացած է «Պարային մանրանկարներ» խումբին։ Երեք տարի ետք վերադարձած է Երեւան եւ 1973-էն 1983 ղեկավարած պարարուեստի դպրոցը, ուր նաեւ դասական պար դասաւանդած է։ 1984-էն 1986 ան ղեկավարած է Օփերայի պալէի խումբը։

Անոր առաջին բեմադրութիւնները, դարձեալ ըստ նոյն աղբիւրին, մեծ երգահաններու երաժշտութեամբ էին․ Պիզէի «Պատանեկան սիմֆոնիա»ն, Խաչատուրեանի «Ռուսական պար»ը եւ Աւետիսեանի «Զարթօնք»ը։

«Բարեկամութիւն»՝ խումբ մը եւ ոճ մը

1987-ին ան հիմնած է «Բարեկամութիւն» պետական պարի համոյթը։ Խումբը շուտով դարձած է հայկական պարի ցուցափեղկերէն մէկը։ Իր ցաւակցական ուղերձին մէջ Նիկոլ Փաշինեան զայն նկարագրեց իբրեւ «Հայաստանի ամէնէն ինքնատիպ պարախումբերէն մէկը», հիմնադիրին ստեղծագործական տեսլականին օրինակը։

Վարչապետը յիշեցուց նաեւ անոր դաստիարակի դերը․ պարարուեստի ուսումնարանը ղեկավարելով՝ Նորայր Մեհրապեան նպաստած է «նոր սերունդի կրթութեան»։ 2006-ին ան ստացած է Հայաստանի ժողովրդական արուեստագէտի կոչումը, ինչպէս նաեւ Մովսէս Խորենացի եւ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշանները։

Երեւանի պետական պարարուեստի ուսումնարանը, որ ան ժամանակին ղեկավարած էր, նոյնպէս յայտնեց անոր մահը՝ զայն որակելով «անդառնալի եւ խոր կորուստ հայկական պարարուեստին համար»։

Կամուրջ մը սփիւռքի հետ

Նորայր Մեհրապեան շատ աշխատած է Հայաստանէն դուրս։ Ան պարախումբեր հիմնած է Պէյրութի, Կիպրոսի, Հալէպի եւ Լոս Անճելըսի հայկական համայնքներուն մէջ։ Գործակցած է Համազգայինի «Անի» համոյթին եւ Ֆրանսայի «Երազ» խումբին հետ։

Սփիւռքի շատ երիտասարդներու համար այդ խումբերը հայկական մշակոյթին հետ առաջին կապն են։ Անոր փոխանցած պարերը հոն կը շարունակեն սորվուիլ ու ներկայացուիլ։

Վերլուծում

Նորայր Մեհրապեանի հետ կը հեռանայ այսօրուան հայկական բեմական պարը կերտողներէն մէկը։ Անոր ուղին ամբողջ դարաշրջան մը կ՚ամփոփէ․ խորհրդային կրթութիւն, Լենինկրատ, ապա վերադարձ Երեւան՝ փորձը փոխանցելու համար։ Բայց անոր ժառանգութիւնը Հայաստանէն անդին կ՚երթայ։ Պէյրութէն մինչեւ Լոս Անճելըս խումբեր ստեղծելով՝ ան սփիւռքին տուաւ իր մշակոյթը պահելու պարզ ու կենդանի միջոց մը։ «Բարեկամութիւն» համոյթը կը մնայ անոր ամէնէն տեսանելի գործը։ Հիմնադրութենէն գրեթէ քառասուն տարի ետք խումբը կը շարունակէ ելոյթ ունենալ Հայաստանի մէջ եւ արտասահման։

Կարելի հետեւանքներ

Յուղարկաւորութեան թուականն ու վայրը տակաւին յայտարարուած չեն։

Ժան-Քլոտ Վան Տամ, գլխարկով եւ արեւու ակնոցով, կը ժպտի բեմին վրայ՝ խօսափող բռնած։

Մշակոյթ Աշխարհ

UFC-ի մարտիկ Մելսիկ Պաղտասարեան կը միանայ Ժան-Քլոտ Վան Տամին՝ «Քաթանա» ֆիլմին մէջ

Խառն մարտարուեստներու հայ մարտիկ Մելսիկ Պաղտասարեան, որ մրցած է UFC-ի մէջ, «Քաթանա» մարտաֆիլմին դերակատարներուն շարքին է, ուր գլխաւոր դերը պիտի խաղայ Ժան-Քլոտ Վան Տամ։…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Ռիհաննա, սպիտակ բազմոցի մը վրայ նստած, կը հոտոտէ օծանելիքի թուղթ մը. վարը՝ ձախին, «Տիոր»ի նշանը։

Մշակոյթ Ֆրանսա ▶ Տեսանիւթ

Ռիհաննա «Տիոր»ի նոր տեսանիւթին մէջ՝ Ֆրանսիս Քիւրքճեանի հետ

«Տիոր» տունը 2 նոյեմբերին հրապարակեց «Blind Scents» («Կոյր բոյրեր») տեսանիւթին ամբողջական տարբերակը. մօտ չորսուկէս րոպէ տեւող այս տեսանիւթը նուիրուած է «J’adore Intense»…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Հայկական պատառներու ափսէ մը. հաց՝ այծի պանիրով եւ չորցուած լոլիկով, շամփուրիկի վրայ բաստուրմայի կտոր մը եւ լաւաշի փոքր գլանակ մը՝ ամանի մը քով։

Խոհանոց եւ ճաշարաններ Հայաստան

Երեւանի մէջ խոհարար Ալեն Ալեքսանեան Ֆրանսայի դեսպանատան մէջ հայկական սերմերով ճաշեր պատրաստեց

Հայաստանի մէջ Ֆրանսայի դեսպանատունը Երեւանի մէջ կազմակերպեց հայկական ճաշերու համտեսում մը. ճաշերը պատրաստուեցան ֆրանսահայ խոհարար Ալեն Ալեքսանեանի ղեկավարութեամբ, որ Միշըլենի…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն